Қазақстан Республикасыың қылмыстық-атқару жүйесі

  Виртуалды қабылдау

Қазақстан Республикасы әділет органдарының қылмыстық-атқару жүйесі – соттар тағайындаған қылмыстық жазаның атқарылуын қамтамасыз ету жөніндегі атқарушы функцияларды жүзеге асыратын органдар мен мекемелердің, сондай-ақ қылмыстық жаза атқару органдары мен мекемелерінің жұмыс істеуін қамтамасыз ететін ұйымдардың жүйесі. Қылмыстық-атқару жүйесінің өз туы мен нышаны болады. Қылмыстық-атқару жүйесінің құрылымы: уәкілетті орган; қылмыстық-атқару жүйесінің аумақтық органдары; қылмыстық жазаларды атқаратын мекемелер мен органдар; қылмыстық-атқару инспекциялары; түзеу мекемелері; ғылыми-зерттеу, емдеу-профилактика ұйымдары мен білім беру ұйымдары; қылмыстық-атқару жүйесі саласындағы өндірістік қызметті жүзеге асыруға және сотталғандарды еңбекке тартуға арналған ұйымдар мен олардың құрылымдық бөлімшелері; сауықтыру орталықтары кіреді.

Сотталғандардың құқықтары мен міндеттері

Қазақстан Республикасы сотталғандардың құқықтарын, бостандығы мен заңды мүдделерін құрметтейді және қорғайды, олардың түзелуіне қажетті жағдайларды, әлеуметтік әділеттілік кепілдігін, олардың жазаларды атқару кезінде жеке басының әлуеметтік, құқықтық және өзге де қорғалуын қамтамасыз етеді.

Сотталғандар жазаның нақты түрін атқарудың тәртібі мен жағдайларын негізге ала отырып, Республика Конституциясында, Қылмыстық, Қылмыстық-атқару кодекстерінде және өзге де заңдарында белгіленген шектеулермен Қазақстан Республикасы азаматтарының құқықтары болады және солардың міндеттерін атқарады. Сотталған шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың жазаның нақты түрін атқарудың тәртібі мен жағдайларын негізге ала отырып, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың жағдайы туралы Конституцияға, халықаралық шарттарға, заңдарға сәйкес Қазақстан Республикасының Конституциясында қылмыстық, қылмыстық-атқару кодесктерінде және өзге де заңдарында көзделген шектеулері бар құқықтары болады және олар сондай міндеттер атқарады.

Сотталғандар қылмыстық-атқару кодекспен, өзге де нормативтік құқықтық актілермен және үкіммен белгіленген құқықтық шектеулерден туындайтын талаптарды сақтауға міндетті.

Сотталғандар жазаларды атқарушы мекемелер мен органдар әкімшіліктерінің өздерінің мінез-құлқына арнап белгіленген заңды талаптарын сақтауға міндетті.

Сотталғандардың өздеріне жүктелген міндеттерді, сондай-ақ жазаларды атқарушы мекемелер мен органдар әкімшілігінің заңды талаптарын орындамауы Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа әкеп соғады.

Сотталғандардың сот тағайындаған жаза түрін өтеудің тәртібі мен жағдайлары, өздерінің құқықтары мен міндеттері туралы ақпарат алуға құқығы бар. Ақпаратты жазаны атқарушы мекеме немесе орган береді.

Сотталғандар жазаны атқарушы мекеменің немесе органның әкімшілігіне, жазаны атқарушы мекемелер мен органдардан жоғары тұрған басқару органдарына, сотқа, прокуратура органдарына, мемлекеттік өкімет органдарына, қоғамдық бірлестіктерге, сондай-ақ адам құқығы мен бостандығын қорғау жөніндегі халықаралық ұйымдарға ауызша және жазбаша ұсыныстар, өтініштер жасауға және шағымдануға құқылы.

Сотталғандар түсініктеме беруге және хат алысуға, адвокаттардың, сондай-ақ осындай көмек беруге уәкілетті басқа адамдардың заң көмегімен пайдалануға құқылы.

Сотталғандардың әлеуметтік қамтамасыз етілуге, заңға сәйкес зейнетақы алуға құқығы бар.

Шартты-мерзімінен бұрын босату, кешірім және рақымшылық жасауды қолдану

Шартты-мерзімінен бұрын босату немесе жазаның өтелмеген бөлігін неғұрлым жұмсағымен ауыстыру қолданылуы мүмкін сотталушы жөнінде жазаны атқарушы мекеме немесе орган Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу заңдарында белгіленген тәртіппен сотқа сотталушыны жазасын өтеуден шартты-мерзімінен бұрын босату туралы не жазасының өтелмеген бөлігін неғұрлым жұмсақ түрімен ауыстыру туралы ұсыныс енгізеді.

Кешірім жасауға ұсынылатын сотталушы жөнінде жазаны атқарушы мекеме немесе орган Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен тиісті өтініш енгізеді.

Жазасын өтеуден шартты-мерзімінен бұрын босату туралы, жазаның өтелмеген бөлігін жазаның неғұрлым жұмсақ түрімен ауыстыру және кешірім жасау туралы ұсыныста сотталушының жеке басын сипаттайтын деректер, сондай-ақ оның мінез-құлқы, жазасын өтеу кезіндегі еңбек пен оқуға көзқарасы баяндалуға тиіс.

Рақымшылық жасауды қолдану тәртібін рақымшылық жасау туралы актіні шығарушы орган белгілейді.

ШҚО ҚАЖ КБ түзеу мекемелері мен тергеу изоляторларындағы «Қазақстан Республикасының тәуелсіздік Күнін мерекелеуге байланысты рақымшылық жасау жөніндегі» ҚР Заңын орындау барысында атқарылған жұмыстар ҚАЖ Басқармасымен күнделікті қадағаланып отырады. Облыстың түзеу мекемелерінде жазаларын өтеп жатқан сотталғандарға Заңды түсіндіру ұйымдастырылған.

2006 жылдың 27 маусымындағы мәлімет бойынша ШҚО ҚАЖ КБ мекемелерінде осы Заңның талаптарына сәйкес формальды түрде 972 сотталған жатады. Бүгінгі күнде 594 адам, соның ішінде 36 кәмелетке толмағандар, 10 әйел, 2 мүгедек, зейнеткерлік жасқа толған 1 сотталған бас бостандығынан айыру түріндегі жазадан босатылған.

Сотталғандар арасындағы тәрбие жұмысы жөніндегі бөліммен, жазасын өтеуден рақымшылыққа байланысты босаған тұлғаларды тұрмыстық және еңбекпен қамту туралы, жергілікті орындау органдарына, ұсыныстар енгізіліп отырады.

Рақымшылық қолдану арқылы босатылған өкпе ауруымен ауыратын тұлғаларды емдеуді жалғастыруға қадағалау жасауды ұйымдастыру мақсатында өкпе ауруына қарсы диспансерлерге дәрігерлік құжаттар ұсынылады және тұрғылықты жері бойынша қалааудандық ішкі істер орындарына ақпараттар жіберіледі.

Босатылғандарды, түзеу мекемелерінің қызметкерлерімен, темір жол бекеттеріне және басқа да жіберу орындарына шығарып салу ұйымдастырылған, оларға жүру билеттері беріліп, көлік полициясы орындарымен бірге олардың кетуі мен тұрғылықты жерлеріне жетуі қадағаланып отырады.

Заңның кәмелетке толмағандар жөніндегі орындалуына, аса назар аударылған. Рақымшылық бойынша босатылған жасөспірімдерді ата-аналарының немесе олардың орнындағы адамдарға тапсырып, сонымен қатар, орта білім беретін оқығандығы туралы құжаттарын, қолдарына табыс ету ұйымдастырылған. Ата-аналары немесе олардың орнындағы адамдар келмеген жағдайда, босатылған жасөспірімдер тұрғылықты жерлеріне жеткізіледі. Ата-аналары немесе олардың орнындағы адамдары жоқ жасөспірімдер жөнінде алдын-ала, кәмелетке толмағандар құқығын қорғау жөніндегі комиссиямен бірлесе отырып олардың тұрмыстық және жұмысқа орналасуы шешілуде. Қажетті жағдайларда босап шыққан жасөспірімдер балалар үйіне және интернаттарға орналастырылады.

Қылмыскерлер құтылмады!

Кеден қызметінің басшысы- Абдрахманов Ерікжан Мырзамханұлы

ІІД КБ бастығы полиция полковнигі Қайрат Мұхитов қылмыстық атқару жүйесі Комитетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша басқармасына ОВ-156/2 мекемесінің қызметкері әділет сержанты Болатбек Искаковты марапаттауға ұсыным жіберді.

Түнгі кезекшіліктен қайтып келе жатқан Болатбектің құлағы көшедегі құдық басында тұрған екі әйелдің көрші үйде болып жатқан төбелес жәйлі әңгімесін шалып қалды. Абыржып тұрған оларда, форма киген азаматты көріп, оның көмегін сұрады.Сержант үйдің сыртқы есігіне жақындай бергенде, оның ішінен үсті – басы қан болған екі жігіт атып шықты. Екеуін де ұстап алған сержант: - Қайда асықтыңдар. Жүріңдер үйге кірейік, - деп, артындағы екі әйелді де үйге енгізді. Үй ішінде орындықта отырған ер адамның қырылдаған үні шықты. Өзі қан жоса, еденге де қан ағып кеткен екен. Әлгі екеуін арғы бөлмеге кіргізіп, сержант екі әйелдің біреуіне оларды аңдып отыруын тапсырды.. Екіншісінен дереу полицияны көмекке және жедел жәрдем шақыруын өтінген еді. Өзі бірден зардап шеккен адамға алғашқы медициналық көмек көрсетеуге кірісті. Ер адамды аяғынан жарақаттаныпты, қаны тоқтайтын түрі жоқ. Қолға түскен шүперекпен таяқтан бұрау жасап, жарақат үстінен байлауға кірісті. Осы кезде арғы бөлмедегі жігіттің бірі екіншісіне айтып жатқанын естиді - сен қаш , бар кінәні өз мойныма аламын.- Мен сендерге қашып кетуге жол бермеймін. Қашып кетсеңдер өздеріңнің кінәларыңды ауырлатасыңдар. Оның орнына бар оқиғаның қалай болғанын айтқандарың дұрыс, - деді сержант. Олардың айтуына қарағанда үйге үшеуі де жиналып, арақ ішкен,. сонан соң сөзге келіспей дауласа бастайды. Қызып алған біреуі ер адамның аяғын пышақпен жарақатайды. бәрі бір сарынмен қайталанған оқиға...Болатбектің берген көмегі де шипа болмай ер адам көз жұмды. Біраз уақыттан кейін жедел жәрдем мен полицияның жедел тобы да келіп жетті. Күдіктілерді тапсырған өзі үйге қарай бет бұрды.- Әділет сержанты біздің бетке ұстар қызметкерлердің бірі – деп бағалайды оны ОВ-156/2 мекемесінің бастығы әділет полковнигі Азатқан Мәзов. Әр уақытта әділ адам, өз қызметіне ерекше жауапкершілікпен қарайды. Тек өзінің әріптестеріне ғана емес, кез келгенге көмек көрсетуге әр қашан да әзір. Жарайсың сержант!

Қылмыстық – атқару жүйесі Комитетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша басқармасының аға маман –
аға инспекторы әділет майоры Қасымов Еркін

Жүлделі оралды

Жуықта Қостанай қаласында қоян-қолтық күрестен қылмыстық-атқару жүйесі Комитетінің алғашқы чемпионаты өтті. Оған республиканың түкпір- түкпірінен он бес облыстық түзету жүйесі басқармасының командалары қатысты. Осы жарыста қылмыстық – атқару жүйесі Комитетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша басқармасының командасы командалық есепте төртінші орынды иеленді.

Сонымен қатар ОВ-156/2 мекемесінің жедел бөлімінің маманы Ә.Қайырбаев 60 килограмм салмақ дәрежесінде жүлделі екінші орыннан көріне білді. Ал ОВ-156/22 мекемесінің бақылаушылар қызметі бөлімінің маманы М.Асылбаев чемпионатта ең жылдам жекпе – жек көрсетті. Бұдан басқа ОВ-156/2 мекемесінің маманы Ж. Имажанов, ОВ-156/3 мекемесінің маманы А.Чукуев, ОВ-156/19 мекемесінің маманы А. Жобалаевта жақсы көрсеткіштермен ерекшеленді.

Чемпионата көзге түскен қызметкерлердің барлығы басқарма бастығы әділет полковнигі Д.Т.Зәкімовтың бұйрығымен ақшалай марапатталды.Чемпионат қорытындысы біздің жігіттердің өз қызметтерімен бірге спортқа да жақын екенін дәлелдеп берді.

Еркін Қасымов әділет майоры

Өнерпаздар байқауы

Қазақстан Республикасы әділет Мнистрлігінің үстіміздегі жылғы 5 қыркүйектегі № 242 бұйрығымен Миинстрлікке қарасты ведомстволық ұйымдар мен органдардың қызметкерлері арасында дұрыс өмірді насизаттап, сондай – ақ, оларды мәдени – бұқаралық жұмсытарға белсенді араластыру мақсатында орталық аппаратта, Комитетерде, аймақтық органдарда еліміздің үлкен меркелері – Республика Күні мен Тәуелсіздік күні қарсаңында орайластырып көркем өнерпаздар байқауын өткізу қарасытырылған.

Осыған орай облыстық әділет департаментінде Министрлік құрылымдық мекемелері қызметкерлерінің облыстық байқауы болды. Осы байқауда өте әділдік танытқан қазылар шешімімен облыстық ҚАЖ Комитеті басқармасының өнерпаздары жүлделі 2-ші орынға ие болды.

Онда әсіресе, облыстық қылмыстық – атқару жүйесіне қарасты мекемелерден келген В.Быков, А.Нұрғалиев, С.Романчук, Қ.Кемешов, С.Құсманов өрелі өнерлерімен көзге түсіп, Департаменттің құрмет грамоталары мен заттай сыйлықтарына ие болды.

Өзге тілдің бәрін біл, Өз тіліңді құрметте!

Шығыс Қазақстан облысы бойынша Қылмыстық-Атқару Жүйесі Комитеті Басқармасының ОВ-156/1 мекемесінде Қазақстан Республикасы халықтарының Тілдер Күні фестиваль аясында өтті. Оған мекемеміздің бөлімдері және кезекші ауысымдары қатысты. Басқосуды бастықтың тәрбие жұмысы бойынша орынбасары Шаймардан Мәмешов ашып, фестиваль ұйымдастырудағы басты мақсатына тоқталды. Алғашқы сөзді алған кадрлар бөлімінің мамандары Виктория Бекқалиева мен Айжан Құрманғалиева кәріс халқының ұлттық киімін киіп,салт-дәстүрімен таныстырып, көрермендерді өздері дайындаған салаттардан дәм татқызды. Келесі кезек режим және күзет бөлімінің қызметкерлеріне берілді.

Бөлім маманы Бақыт Базарқанова ақын Мұхтар Шахановтың өлеңін мәнерлеп оқып, қазақ халқының салт-дәстүрімен таныстырды. Бақылаушылар А.Мыңғатов Е.Айтбаев «Менің елімң атты Шәмшінің әнін орындап, Лена Филева ұлттық киімде би биледі. Неміс халқының ұлттық киімдерін киген медициналық бөлімінің қызметкерлері Г. Жақанбаева мен А.Дүйсенбеков мақал-мәтелдерін оқыды.

Мейірбике Гүлсара Тұрсынқызы өзі дайындаған бұршақ салатынан дәм татырды.Фестивалға жиналғандар шаруашылық бөлімі мен қаржы бөлімінің бірлесе дайындағанУкрайна халқының ұлттық дәстүрлерімен танысты. Бөлім бастығы әділет майоры Гауһар Тоғанбаеваның қатысуымен бірге, Татьяна Билюкова екеуі Украина халқының «Ты ж мене пидманулаң әнін шырқады. Кезекші ауысымдардың арасында, Поляк халқының салт-дәстүрінен шағын деректер бере білген, ұлттық киімде №2 ауысымның бақылаушысы Жамиля Таубалдина болды.Қылмыстық-атқару жүйесінде ауыр жүкті арқалап жүрген жедел бөлім қызметкерлері де тіл мейрамына өз үлестерін қосты.

Татар халқының салт-дәстүрінен қысқаша мағлұмат беріп, достық, махаббат туралы әндер шырқалды.Сөз соңында, ШҚО бойынша ҚАЖК басқармасының мемлекеттік тіл мұғалімі Майра Камбекқызы Байсалбаеваға берілді.Мекеменің мемлекеттік тіл мұғалімі Салтанат Бекшейнованың еңбегін атап өтіп, фестивалға жиналған көпшілікті «Тіл Күні» мейрамымен құттықтап, мемлекеттік тіл туралы қысқаша мәлімет берді. Жұманың соңғы жұмыс күні өткізілген бұл іс-шара қызметкерлердің көңілін көтеріп, үлкен әсер қалдырды деп ойлаймын.

Сайлауға дайындық 

Игі істерімен із қалдырған ағамызға арналған спорттық турнир