Ќазаќстан Республикасындаєы жергілікті мемлекеттік басќару жјне ґзін-ґзі басќару туралы
Ќазаќстан Республикасыныѕ 2001 жылєы 23 ќаѕтардаєы N 148 Заѕы

Ќазаќстан Республикасы Парламентiніѕ Жаршысы, 2001 ж., N 3


МАЗМЎНЫ

      Ескерту. Мјтінде сґздер алмастырылды - ЌР 2006.01.10 N 116 (2006 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгiзiледi), 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕдарымен.
      Ескерту. Таќырыбы мен кіріспеге ґзгерту енгізілді - ЌР 2009.02.09 N 126-IV Заѕымен (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз).
      Ескерту. Бїкіл мјтін бойынша «облыстыѕ (республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ)», «облыс (республикалыќ маѕызы бар ќала жјне астана)», «Облыстыѕ (республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ)», «облыстыѕ (республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ)», «Облыс (республикалыќ маѕызы бар ќала, астана)», «Облыс (республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ)», «облысты (республикалыќ маѕызы бар ќаланы, астананы)», «облыстыќ (республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ)», «Облыстыќ (республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ)», «облыс (республикалыќ маѕызы бар ќала, астана)», «Облыстыќ (республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ жјне астаналыќ)», «Облыстыќ (республикалыќ маѕызы бар ќала жјне астана)», «Облыстыќ (республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ)», «облыстыќ (республикалыќ маѕызы бар ќала жјне астана)», «облыстыќ (республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ)» деген сґздер тиісінше «облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ», «облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала жјне астана», «Облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ», «облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ», «Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана», «Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ», «облысты, республикалыќ маѕызы бар ќаланы, астананы», «облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ», «Облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ», «облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана», «Облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ жјне астаналыќ», «Облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќала жјне астана», «Облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ», «облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќала жјне астана», «облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ» деген сґздермен ауыстырылды - ЌР 2011.07.22 N 479-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕымен.

       Осы Заѕ Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясына сјйкес жергiлiктi мемлекеттiк басќару жјне ґзін-ґзі басќару саласындаєы ќоєамдыќ ќатынастарды реттейдi, жергiлiктi ґкiлдi жјне атќарушы органдардыѕ ќўзыретiн, ќызметiнiѕ ўйымдастырылуын, тјртiбiн, сондай-аќ мјслихаттар депутаттарыныѕ ќўќыќтыќ жаєдайын белгiлейдi.

1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

      1-бап. Осы Заѕда пайдаланылатын негізгі ўєымдар

      Осы Заѕда мынадай негізгі ўєымдар пайдаланылады:
      1) јкім - жергілікті атќарушы органды (ол ќўрылєан жаєдайда) басќаратын жјне тиісті аумаќта мемлекеттік саясаттыѕ жїргізілуін, Ќазаќстан Республикасы орталыќ мемлекеттік органдарыныѕ барлыќ аумаќтыќ бґлімшелерініѕ їйлесімді ќызмет істеуін, тиісті бюджеттен ќаржыландырылатын атќарушы органдарєа басшылыќты ќамтамасыз ететін, Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес жергілікті мемлекеттік басќару ґкілеттігі жјне ґзін-ґзі басќару функциялары берілген, тиісті аумаќтыѕ јлеуметтік-экономикалыќ дамуыныѕ жай-кїйіне жауапты Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті мен Їкіметініѕ ґкілі;
      2) јкім аппараты - жергілікті атќарушы органныѕ (ол ќўрылєан жаєдайда) жјне јкімніѕ ќызметін ќамтамасыз ететін мемлекеттік мекеме;
      3) јкімшілік-аумаќтыќ бґліністі басќару схемасы - тиісті аумаќта орналасќан, тиісті јкімшілік-аумаќтыќ бґліністіѕ бюджетінен ќаржыландырылатын атќарушы органдар жїйесі;
      4) жергілікті атќарушы орган (јкімдік) - облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ, ауданныѕ (облыстыќ маѕызы бар ќаланыѕ) јкімі басќаратын, ґз ќўзыреті шегінде тиісті аумаќта жергілікті мемлекеттік басќаруды жјне ґзін-ґзі басќаруды жїзеге асыратын алќалы атќарушы орган;
      5) жергілікті бюджеттен ќаржыландырылатын атќарушы орган - жергілікті мемлекеттік басќарудыѕ жјне ґзін-ґзі басќарудыѕ жекелеген функцияларын жїзеге асыруєа јкімдік ујкілеттік берген, тиісті жергілікті бюджеттерден ќаржыландырылатын мемлекеттік мекеме;
      6) жергілікті ќоєамдастыќ - шекараларында жергілікті ґзін-ґзі басќару жїзеге асырылатын, оныѕ органдары ќўрылатын жјне жўмыс істейтін тиісті јкімшілік-аумаќтыќ бґлініс аумаєында тўратын тўрєындардыѕ (жергілікті ќоєамдастыќ мїшелерініѕ) жиынтыєы;
      7) жергілікті маѕызы бар мјселелер - реттелуі осы Заѕєа жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ ґзге де заѕнамалыќ актілеріне сјйкес тиісті јкімшілік-аумаќтыќ бґлініс тўрєындарыныѕ басым бґлігініѕ ќўќыќтары мен заѕды мїдделерін ќамтамасыз етуге байланысты облыс, аудан, ќала, ќаладаєы аудан, ауылдыќ (селолыќ) округ, ауылдыќ (селолыќ) округтіѕ ќўрамына кірмейтін кент пен ауыл (село) ќызметініѕ мјселелері;
      8) жергілікті мемлекеттік басќару - осы Заѕда жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ ґзге де заѕнамалыќ актілерінде белгіленген ќўзыреті шегінде тиісті аумаќта мемлекеттік саясатты жїргізу, оны дамыту маќсатында жергілікті ґкілді жјне атќарушы органдар жїзеге асыратын, сондай-аќ олардыѕ тиісті аумаќтаєы істіѕ жай-кїйіне жауапты болып табылатын ќызметі;
      9) жергілікті ґзін-ґзі басќару - халыќ тікелей жїзеге асыратын, сондай-аќ мјслихаттар жјне басќа да жергілікті ґзін-ґзі басќару органдары арќылы жїзеге асырылатын осы Заѕда, ґзге де нормативтік ќўќыќтыќ актілерде айќындалєан тјртіппен жергілікті маѕызы бар мјселелерді ґзініѕ жауапкершілігімен дербес шешуге баєытталєан ќызмет;
      10) жергілікті ґзін-ґзі басќару органдары — осы Заѕєа сјйкес жергілікті маѕызы бар мјселелерді шешу жґніндегі функциялар жїктелген органдар;
      11) жергілікті ґкілді орган (мјслихат) - облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ немесе ауданныѕ (облыстыќ маѕызы бар ќаланыѕ) халќы сайлайтын, халыќтыѕ еркін білдіретін жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес оны іске асыру їшін ќажетті шараларды айќындайтын жјне олардыѕ жїзеге асырылуын баќылайтын сайланбалы орган;
      12) мјслихат аппараты - тиісті мјслихаттыѕ, оныѕ органдары мен депутаттарыныѕ ќызметін ќамтамасыз ететін мемлекеттік мекеме;
      13) мјслихат сессиясы - мјслихат ќызметініѕ негізгі нысаны;
      14) мјслихат сессиясыныѕ тґраєасы - мјслихат депутаттарыныѕ арасынан сайланатын, мјслихат сессиясында ўйымдастырушылыќ-билік ету функцияларын жїзеге асыратын, мјслихаттыѕ лауазымды адамы;
      15) орталыќ мемлекеттік органныѕ аумаќтыќ бґлімшесі - тиісті јкімшілік-аумаќтыќ бґлініс шегінде орталыќ атќарушы органныѕ функцияларын жїзеге асыратын орталыќ атќарушы органныѕ ќўрылымдыќ бґлімшесі.
      Ескерту. 1-бап жаѕа редакцияда - ЌР 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен. 

      2-бап. Жергiлiктi мемлекеттiк басќару жјне ґзін-ґзі
              басќару туралы Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасы

       Ескерту. Таќырыпќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен.

      1. Жергiлiктi мемлекеттiк басќару жјне ґзін-ґзі басќару туралы Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасы Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясына негiзделедi жјне осы Заѕ мен Ќазаќстан Республикасыныѕ ґзге де нормативтiк ќўќыќтыќ актiлерiнен тўрады.
      2. Осы Заѕ Алматы ќаласыныѕ айрыќша мјртебесi жјне астана мјртебесi туралы заѕдарєа ќайшы келмейтiн бґлiгiнде Алматы ќаласы мен астананыѕ аумаєында ќолданылады.
       Ескерту. 2-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен.

      2-1-бап. Жергілікті ґзін-ґзі басќаруды ўйымдастыру
                негіздері

      1. Жергілікті ґзін-ґзі басќару облыс, аудан, ќала, ќаладаєы аудан, ауылдыќ (селолыќ) округ, ауылдыќ (селолыќ) округтіѕ ќўрамына кірмейтін кент пен ауыл (село) шегінде жеке жїзеге асырылады.
      2. Жергілікті ґзін-ґзі басќаруды жергілікті ќоєамдастыќ мїшелері тікелей, сондай-аќ мјслихаттар мен басќа да жергілікті ґзін-ґзі басќару органдары арќылы жїзеге асырады.
      Облыстыѕ, ауданныѕ, ќаланыѕ, ќаладаєы ауданныѕ, ауылдыќ (селолыќ) округтіѕ, ауылдыќ (селолыќ) округтіѕ ќўрамына кірмейтін кент пен ауылдыѕ (селоныѕ) јкімі мемлекеттік басќару функцияларымен ќатар жергілікті ґзін-ґзі басќару органдарыныѕ функцияларын да жїзеге асырады.
       Ескерту. Заѕ 2-1-баппен толыќтырылды - ЌР 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен.

      3-бап. Жергiлiктi мемлекеттiк басќару жјне ґзін-ґзі
              басќару ќызметiнiѕ экономикалыќ жјне ќаржылыќ
              негiзi

       Ескерту. Таќырыпќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен.

      Жергiлiктi мемлекеттiк басќару жјне ґзін-ґзі басќару ќызметiнiѕ экономикалыќ жјне ќаржылыќ негiзiн:
      1) жергiлiктi бюджет;
      2) коммуналдыќ заѕды тўлєаларєа бекiтiлген мїлiк;
      3) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына сјйкес коммуналдыќ меншiктегi ґзге де мїлiк ќўрайды.
       Ескерту. 3-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен.

      4-бап. Мјслихаттар мен јкiмдіктер їшiн белгiленетiн
              негiзгi талаптар мен шектеулер

      1. Мјслихаттар мен јкiмдіктер ґз ќызметiнде:
      1) жалпы мемлекеттiк сыртќы жјне iшкi саясатќа, ќаржы жјне инвестициялыќ саясатќа сјйкес келмейтiн шешiмдердiѕ ќабылдануына жол бермеуге;
      2) ўлттыќ ќауiпсiздiктi ќамтамасыз етуде Ќазаќстан Республикасыныѕ мїдделерiн саќтауєа;
      3) ќызметтiѕ ќоєамдыќ маѕызы бар салаларында белгiленген жалпы мемлекеттiк стандарттарды ўстануєа;
      4) азаматтардыѕ ќўќыќтары мен заѕды мїдделерiнiѕ саќталуын ќамтамасыз етуге мiндеттi.

      2. Мјслихаттар мен јкiмдіктерге Ќазаќстан Республикасыныѕ шегiнде бiрыѕєай еѕбек рыногын, капиталды, ќаржыны ќалыптастыруєа, тауарлар мен ќызмет кґрсетудi еркiн алмасуєа кедергi келтiретiн шешiмдер ќабылдауєа тыйым салынады.

      3. Мјслихаттар мен јкiмдіктер ќабылдайтын аумаќты дамыту жоспарлары Ќазаќстан Республикасыныѕ стратегиялыќ даму жоспарларына сјйкес келуге тиiс.

2-тарау. МЈСЛИХАТТАРДЫ ЌЎРУ, ОЛАРДЫЅ ЌЎЗЫРЕТI ЖЈНЕ
ЌЫЗМЕТIН ЎЙЫМДАСТЫРУ

      5-бап. Мјслихаттарды ќўру тјртiбi

      1. Мјслихаттарды тиiстi јкiмшілiк-аумаќтыќ бґлiнiстiѕ халќы жалпыєа бiрдей, теѕ, тґте сайлау ќўќыєы негiзiнде жасырын дауыс беру арќылы бес жыл мерзiмге сайлайды.
      2. Ќазаќстан Республикасыныѕ жиырма жасќа толєан азаматы мјслихат депутаты болып сайлана алады. Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматы бiр мјслихаттыѕ єана депутаты бола алады.
      3. Тиiстi мјслихат депутаттарыныѕ санын Ќазаќстан Республикасыныѕ Орталыќ сайлау комиссиясы мынадай шектерде: облыстыќ мјслихатта, Астана жјне Алматы ќалалыќ мјслихаттарында - елуге дейiн; ќалалыќ мјслихатта - отызєа дейiн; аудандыќ мјслихатта - жиырма беске дейiн белгiлейдi.
      4. Ќазаќстан Республикасыныѕ Орталыќ сайлау комиссиясы белгiлеген оныѕ депутаттары жалпы саныныѕ кемiнде тґрттен їшi сайланєан жаєдайда мјслихат заѕды болып есептеледi.
      5. Мјслихаттар депутаттарын сайлау Ќазаќстан Республикасыныѕ сайлау туралы заѕдарымен регламенттеледi.
      6. Мјслихаттыѕ ґкiлеттiгi бiрiншi сессия ашылєан кезден басталады жјне жаѕадан сайланєан мјслихаттыѕ бiрiншi сессиясыныѕ жўмысы басталєанда аяќталады.
      7. Јкiмшiлiк-аумаќтыќ бґлiнiс ќайта ўйымдастырылєан (бiрiккен, ќосылєан, ќайта ќўрылєан, бґлiп шыєарылєан немесе бґлiнген) жаєдайда жаѕадан сайланєан мјслихат сессиясыныѕ жўмысы басталєанєа дейiн мјслихат депутаттары ґз ґкiлеттiгiн саќтайды жјне ќўрамына ґз сайлаушыларыныѕ басым бґлiгi кiрген, ќайта ўйымдастырылєан мјслихаттардыѕ депутаттары болып табылады.
      Јкiмшiлiк-аумаќтыќ бґлiнiс таратылєан жаєдайда тиiстi мјслихат таратылады.
      8. Мјслихаттыѕ заѕды тўлєа ќўќыєы болмайды.
       Ескерту. 5-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен.

      6-бап. Мјслихаттардыѕ ќўзыретi

      1. Мјслихаттардыѕ ќўзыретiне:
      1) тиісті аумаќты дамыту жоспарларын, экономикалыќ жјне јлеуметтік баєдарламаларын, жергілікті бюджетті жјне олардыѕ атќарылуы туралы есептерді бекіту, соныѕ ішінде ќаладаєы аудан, аудандыќ маѕызы бар ќала, кент, ауыл (село), ауылдыќ (селолыќ) округ јкімдері іске асыратын (јрбір ќаладаєы аудан, аудандыќ маѕызы бар ќала, кент, ауыл (село), ауылдыќ (селолыќ) округ бойынша жеке-жеке) бюджеттік баєдарламаларды бекіту;
      2) тиiстi аумаќтарда ќоршаєан ортаны ќорєау мен табиєатты пайдалану жґнiндегi баєдарламаларды жјне ќоршаєан ортаны ќорєау, сауыќтыру жґнiндегi шыєыстарды бекiту, сондай-аќ ќоршаєан ортаны ќорєау саласындаєы Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес ґзге де мјселелердi шешу;
      3) Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі жергілікті мемлекеттік басќарудыѕ їлгі ќўрылымдары негізінде ќалыптасќан јкімшілік-аумаќтыќ бірлікті басќару схемасын јкімніѕ ўсынысы бойынша бекіту;
      4) ґздерiніѕ ќарауына жатќызылєан јкімшілік-аумаќтыќ ќўрылыс мјселелерін шешу;
      4-1) жылу маусымына дайындыќ жјне оны ґткізу ќаєидаларын бекіту;
      5) јкімніѕ ўсынысы бойынша мјслихат сессиясыныѕ шешiмімен тиісті јкімдіктіѕ дербес ќўрамын келісу;
      6) атќарушы органдар басшыларыныѕ есептерін ќарау жјне тиісті органдарєа мјслихат шешімдерін орындамаєаны їшін мемлекеттік органдардыѕ лауазымды адамдарын, сондай-аќ ўйымдарды жауапќа тарту туралы ўсыныстар енгізу;
      7) Алынып тасталды - ЌР 2011.07.05 N 452-IV (2011.10.13 бастап ќолданысќа енгізіледі) Заѕымен.
      7-1) Ќазаќстан Республикасыныѕ сайлау туралы заѕ актiсiне сјйкес аумаќтыќ, округтiк жјне учаскелiк сайлау комиссияларыныѕ мїшелерiн жасырын немесе ашыќ дауыс берудi ґткiзу жолымен сайлау;
      8) Ќазаќстан Республикасыныѕ Јкімшілік ќўќыќ бўзушылыќ туралы кодексіне сјйкес, бўзєаны їшін јкімшілік жауаптылыќ белгіленетін ережелерді бекіту;
      9) жергілікті бюджеттіѕ, аумаќты дамыту баєдарламаларыныѕ атќарылуына баќылау жасау;
      9-1) облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ, астананыѕ тексеру комиссияларыныѕ бюджеттіѕ атќарылуы туралы жылдыќ есебін ќарау;
      9-2) баќылау объектілерін тексеру комиссиялары жўмыстарыныѕ жоспарына енгізу їшін облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ, астананыѕ тексеру комиссияларына ўсыныстар енгізу;
      10) мјслихаттыѕ тўраќты комиссиялары мен ґзге де органдарын ќўру, олардыѕ ќызметі туралы есептерді тыѕдау, мјслихаттыѕ жўмысын ўйымдастыруєа байланысты ґзге де мјселелерді шешу;
      11) халыќтыѕ жўмыспен ќамтылуына жјрдемдесу мен кедейлікті азайту баєдарламаларын бекіту;
      12) јкімніѕ ўсынуы бойынша ведомствоаралыќ сипаттаєы мјселелер бойынша јкімдік жанындаєы консультациялыќ-кеѕесші органдардыѕ дербес ќўрамын бекіту;
      12-1) јкімніѕ ўсынысы бойынша "Облыстыѕ (ќаланыѕ, ауданныѕ) ќўрметті азаматы" атаєын беру;
      12-2) "Облыстыѕ (ќаланыѕ, ауданныѕ) ќўрметті азаматы" атаєын беру ережелерін бекіту;
      13) Ќазаќстан Республикасыныѕ жер заѕдарына сјйкес жер ќатынастарын реттеуді жїзеге асыру;
      14) азаматтар мен ўйымдардыѕ Ќазаќстан Республикасы Конституциясыныѕ, заѕдарыныѕ, Ќазаќстан Республикасы Президенті мен Їкіметі актілерініѕ, орталыќ жјне жергілікті мемлекеттік органдардыѕ нормативтік ќўќыќтыќ актілерініѕ нормаларын орындауына жјрдемдесу;
      15) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес азаматтардыѕ ќўќыќтары мен заѕды мїдделерiн ќамтамасыз ету жґнiндегi ґзге де ґкiлеттiктердi жїзеге асыру жатады.
      2. Облыстар, республикалыќ маѕызы бар ќалалар жјне астана мјслихаттарыныѕ ќўзыретiне сонымен бiрге облыстыѕ аудандыќ жоспарлану схемасын, облыс орталыєын, республикалыќ маѕызы бар ќаланы жјне астананы салудыѕ бас жоспары жобасын бекiту туралы Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкiметiне ўсыныс енгiзу, јкiмшiлiк аудандардыѕ аудандыќ жоспарлануы жобаларын, облыстыќ (облыс орталыќтарынан басќа) жјне аудандыќ маѕызы бар ќалаларды салудыѕ бас жоспарларын бекiту жјне ауылдыќ елді мекендерде жўмыс істейтін жјне тўратын жекелеген азаматтар санаттарын Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында кґзделген јлеуметтік ќолдау шараларыныѕ жїйесін айќындау жатады.
      2-1. Облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ, астананыѕ мјслихаттарыныѕ ќўзыретіне облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ тексеру комиссиясыныѕ тґраєасын жјне мїшелерін бес жылєа ќызметке таєайындау, сондай-аќ оларды ќызметтен босату жатады.
      3. Аудандыќ мјслихаттардыѕ ќўзыретіне сонымен бірге тиісті ауданныѕ аумаєында орналасќан ќалалар, кенттер мен ауылдар салудыѕ бас жоспарларын бекіту, аудандыќ маѕызы бар ќала, ауылдыќ (селолыќ) округ, ауылдыќ (селолыќ) округтіѕ ќўрамына кірмейтін кент пен ауыл (село) јкімініѕ атќарылєан жўмысы туралы есебін ќарау жјне аудан јкіміне тиісті јкімшілік-аумаќтыќ бґлініс јкімін тјртіптік жауапкершілікке тарту туралы ўсыныс енгізу жатады.
      3-1. Ауданныѕ (облыстыќ маѕызы бар ќаланыѕ) мјслихаты облыстыѕ тексеру комиссиясынан тиісті аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) бюджетініѕ атќарылуы мјселелері бойынша жїргізілген баќылау іс-шаралары туралы аќпарат сўратуєа ќўќылы.
      4. Облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ жјне Ќазаќстан Республикасы астанасыныѕ мјслихаттары тиiстi јкiмдіктердіѕ ўсыныстары бойынша Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕ актiлерiне сјйкес ќарыз алу туралы шешiмдер ќабылдауєа ќўќылы.
      5. Облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ жјне астананыѕ мјслихаттары ќоршаєан ортаєа жер їсті кґздерініѕ су ресурстарын пайдаланєаны їшін, орман пайдаланєаны їшін, ерекше ќорєалатын табиєи аумаќтарды пайдаланєаны їшін эмиссия їшін Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына сјйкес тґлемдер ставкаларын бекітеді.
      6. Облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ мјслихаттары тиiстi јкiмшiлiк-аумаќтыќ бiрлiкте ядролыќ ќондырєылар мен объектiлердi салуєа келiсiм беру туралы мјселенi ќарайды.
      7. Облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ барлыќ мјслихаттары атынан ґкілдік ететін депутаттар болып табылатын таѕдаушылардыѕ бірлескен отырысында сайланєан Парламент Сенаты депутаттарыныѕ ґкілеттігі таѕдаушылардыѕ шешімі бойынша мерзімінен бўрын тоќтатылуы мїмкін.
      Ескерту. 6-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2004.05.11 N 552 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2004.07.09 N 583, 2006.01.10 N 116 (2006 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгiзiледi), 2006.07.07 N 171 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2007.01.09 N 213, 2008.12.10 N 101-IV (2009 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгізіледі), 2008.12.24 N 111-IV (2009 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгізіледі), 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2010.04.02 № 263-IV (2010 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.21 N 465-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.22 N 479-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.05 N 452-IV (2011.10.13 бастап ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

      7-бап. Мјслихаттыѕ актiлерi

      1. Мјслихаттыѕ ґз ќўзыретiндегi мјселелер бойынша шыєаратын шешiмдерi мјслихаттыѕ актiлерi болып табылады.
      2. Мјслихаттардыѕ жергiлiктi бюджет кiрiстерiн ќысќартуды немесе жергiлiктi бюджет шыєыстарын ўлєайтуды кґздейтiн шешiмдерiнiѕ жобалары јкiмнiѕ оѕ ќорытындысы болєан жаєдайда єана ќарауєа енгiзiлуi мїмкiн.
      3. Мјслихаттыѕ ґз ќўзыретi шегiнде жјне азаматтардыѕ ќўќыќтарына, бостандыќтары мен мiндеттерiне ќатысты ќабылдаєан шешiмдерi Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында белгiленген тјртiпте ресми жариялануєа тиiс жјне ол тиiстi аумаќта орындалуєа мiндеттi.
      4. Мјслихаттыѕ жалпыєа бiрдей мiндеттi маѕызы бар, азаматтардыѕ ќўќыќтарына, бостандыќтары мен мiндеттерiне ќатысты шешiмдерiн Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында белгiленген тјртiпте Јдiлет министрлiгiнiѕ аумаќтыќ органдарыныѕ мемлекеттiк тiркеуiне жатады.
      5. Мјслихаттардыѕ Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясы мен заѕдарына сјйкес келмейтiн шешiмдерiн мјслихаттыѕ ґзiнiѕ жоюы не сот тјртiбiмен жойылады.
       Ескерту. 7-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2011.01.10 N 383-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

      8-бап. Мјслихат жўмысын ўйымдастыру

      1. Мјслихат ґз ґкiлеттiгiн сессияларда тўраќты комиссиялары мен ґзге де органдары, мјслихат сессиясыныѕ тґраєасы, мјслихаттыѕ депутаттары мен хатшысы арќылы Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында белгiленген тјртiпте жїзеге асырады.
      2. Мјслихат ќызметiнiѕ негiзгi нысаны сессия болып табылады, онда мјслихаттыѕ ќарауына заѕдармен жатќызылєан мјселелер шешiледi.
      Егер мјслихат депутаттары жалпы саныныѕ кемiнде їштен екiсi сессияєа ќатысса, мјслихат сессиясы заѕды болады.
      3. Мјслихат:
      1) мјслихат сессиясыныѕ тґраєасын, мјслихат хатшысын сайлайды жјне ќызметiнен босатады, олардыѕ есептерiн тыѕдайды;
      2) мјслихаттыѕ тўраќты комиссиялары мен ґзге де органдарын ќўрады, олардыѕ тґраєаларын сайлайды жјне ќызметiнен босатады, олардыѕ жўмысы туралы есептi тыѕдайды;
      3) мјслихаттыѕ ќызметiн ќамтамасыз етуге арналєан шыєыстарды айќындайды;
      4) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында белгiленген адам саны мен ќаражат лимитi шегiнде мјслихат аппаратыныѕ ќўрылымын бекiтедi жјне оны ўстауєа јрi материалдыќ-техникалыќ жаєынан ќамтамасыз етуге арналєан шыєыстарды айќындайды. Мјслихат аппараты мемлекеттiк ќызметшiлерiнiѕ штат саны лимитi тиiстi мјслихат депутаттарыныѕ саны негiзге алынып, бес депутатќа бір ќызметкер ќатынасында, біраќ бес адамнан кем емес  болып белгiленедi;
      5) мјслихаттыѕ регламентiн бекiтедi;
      6) депутаттардыѕ сауалдарын ќарайды жјне олар бойынша шешiмдер ќабылдайды;
      7) ґз жўмысын ўйымдастыру жґнiнде ґзге де шешiмдер ќабылдайды.
      Ескерту. 8-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2004.05.11 N 552 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2011.07.21 N 465-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

      9-бап. Мјслихат регламентi

      Мјслихат сессияларын, оныѕ органдарыныѕ отырыстарын ґткiзу, оларєа мјселелер енгiзу жјне ќарау, мјслихат органдарын ќўру жјне сайлау, олардыѕ ќызметi туралы есептердi тыѕдау депутаттардыѕ сауалдарын ќарау тјртiбi, мјслихаттаєы депутаттыќ бірлестіктердіѕ ґкілеттігі, ќызметін ўйымдастыру, сондай-аќ дауыс беру тјртiбi, аппарат жўмысын ўйымдастыру, басќа да рјсiмдiк жјне ўйымдастыру мјселелерi сессияда бекiтiлетiн мјслихаттыѕ регламентiнде белгiленедi.
      Ескерту. 9-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2006.11.04 N 186 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен.

      10-бап. Мјслихат сессиясын шаќыру тјртiбi

      1. Жаѕадан сайланєан мјслихаттыѕ бiрiншi сессиясын осы мјслихат їшiн белгiленген депутаттар саныныѕ кемiнде тґрттен їшi болєан ретте, мјслихат депутаттары тiркелген кїннен бастап отыз кїн мерзiмнен кешiктiрмей, тиiстi аумаќтыќ сайлау комиссиясыныѕ тґраєасы шаќырады.
      2. Мјслихаттыѕ кезектi сессиясы кемiнде жылына тґрт рет шаќырылады жјне оны мјслихат сессиясыныѕ тґраєасы жїргiзедi. Мјслихаттыѕ кезектен тыс сессиясын осы мјслихатќа сайланєан депутаттар саныныѕ кемiнде їштен бiрiнiѕ, сондай-аќ јкiмнiѕ ўсынысы бойынша мјслихат сессиясыныѕ тґраєасы шаќырады жјне жїргiзедi. Кезектен тыс сессия оны ґткiзу туралы шешiм ќабылданєан кїннен бастап бес кїн мерзiмнен кешiктiрiлмей шаќырылады. Кезектен тыс сессияда оны шаќыруєа негiз болєан ерекше мјселелер ќаралуы мїмкiн.
      3. Мјслихат хатшысы мјслихат сессиясын шаќыру уаќыты мен ґткiзiлетiн орны туралы, сондай-аќ сессияныѕ ќарауына енгiзiлетiн мјселелер туралы депутаттарєа, халыќќа жјне јкiмге - сессияєа кемiнде он кїн ќалєанда, ал кезектен тыс сессия шаќырылєан жаєдайда кемiнде їш кїн бўрын хабарлайды. Мјслихат хатшысы сессияныѕ ќарауына енгiзiлетiн мјселелер бойынша ќажеттi материалдарды депутаттарєа жјне јкiмге - сессияєа кемiнде бес кїн ќалєанда, ал кезектен тыс сессия шаќырылєан жаєдайда кемiнде їш кїн ќалєанда табыс етедi.

      11-бап. Мјслихат сессиясын ґткiзу тјртiбi

      1. Мјслихат сессиясы жалпы отырыс нысанында ґткiзiледi.
      2. Мјслихаттыѕ бiрiншi сессиясын тиiстi сайлау комиссиясыныѕ тґраєасы ашады жјне мјслихат сессиясыныѕ тґраєасы сайланєанєа дейiн жїргiзедi. Одан јрi мјслихат сессиясын мјслихат сессиясыныѕ тґраєасы жїргiзедi.
      3. Егер мјслихат депутаттары жалпы саныныѕ кемiнде їштен екiсi мјслихат сессиясына ќатысса, ол заѕды болады.
      Шешiмдер мјслихат депутаттары жалпы саныныѕ кґпшiлiк даусымен ќабылданады.
      4. Сессия жўмысында мјслихат шешiмi бойынша мјслихат белгiлеген он бес кїнтiзбелiк кїннен аспайтын мерзiмге їзiлiс жасалуы мїмкiн.
      5. Сессияныѕ ўзаќтыєын мјслихат белгiлейдi.
      6. Мјслихат сессиялары, јдетте, ашыќ сипатта болады. Мјслихат сессиясы тґраєасыныѕ немесе мјслихат сессиясына ќатысып отырєан депутаттар саныныѕ їштен бiрiнiѕ ўсынысы бойынша ќабылданатын мјслихат шешiмiмен, егер ќатысып отырєан депутаттардыѕ жалпы саныныѕ кґпшiлiгi осы їшiн дауыс берсе, жабыќ сессиялар ґткiзуге жол беріледi.
      7. Мјслихат сессиясы тґраєасыныѕ шаќыруы бойынша жергiлiктi атќарушы органдар басшылары, тиiстi јкiмшiлiк-аумаќтыќ бґлiнiс аумаєында орналасќан ўйымдардыѕ басшылары мен ґзге де лауазымды адамдары мјслихаттыѕ ќўзырына жататын мјселелер бойынша аќпараттар беру їшiн мјслихат сессиясына келуге мiндеттi.

      12-бап. Мјслихаттыѕ тўраќты комиссияларын ўйымдастыру
               жјне олардыѕ ќызметi

      1. Мјслихат ґз ґкiлеттiгi мерзiмiне тўраќты комиссиялар ќўрады. Олардыѕ саны жетеуден аспауєа тиiс. Ќажет болєан жаєдайда, мјслихат тўраќты комиссияларды жаѕадан ќўрып, таратып жјне ќайта ўйымдастыра алады.
      2. Тўраќты комиссиялардыѕ тiзбесi мен сан ќўрамын мјслихат белгiлейдi. Тўраќты комиссиялардыѕ тґраєалары мен мїшелерiн ґз депутаттары арасынан тиiстi мјслихат сайлайды.
      3. Тўраќты комиссиялар ґздерiн сайлаєан мјслихат алдында жауапты жјне жылына кемiнде бiр рет ґз ќызметi туралы есеп бередi.

      13-бап. Мјслихаттыѕ тўраќты комиссияларындаєы
               кґпшiлiктiк тыѕдаулар

      1. Тўраќты комиссиялар ґз бастамасы бойынша немесе мјслихат шешiмi бойынша кґпшiлiктiк тыѕдаулар ґткiзе алады.
      2. Кґпшiлiктiк тыѕдаулар депутаттардыѕ, атќарушы органдар, ґзiн-ґзi басќару органдары, ўйымдар, бўќаралыќ аќпарат ќўралдары ґкiлдерiнiѕ, азаматтардыѕ ќатысуымен осы комиссиялардыѕ кеѕейтiлген отырыстары тїрiнде тўраќты комиссияныѕ ќарауына жататын мейлiнше маѕызды жјне ќоєамдыќ мјнi бар мјселелердi талќылау маќсатында ґткiзiледi.
      3. Тўраќты комитеттерде кґпшiлiктiк тыѕдаулар ґткізу тјртiбi мјслихат регламентiнде белгiленедi.

      14-бап. Мјслихат тўраќты комиссияларыныѕ ќызметi
               мен ґкiлеттiгi

      1. Тўраќты комиссиялар:
      1) аталєан мјслихат сессиясыныѕ кїн тјртiбi бойынша, сондай-аќ мјслихат сессиясында ќаралатын кез келген мјселе бойынша мјслихатќа, мјслихат сессиясыныѕ тґраєасына, мјслихат хатшысына ўсыныс енгiзуге;
      2) ґздерiнiѕ ќўзырына жататын јрi мјслихат сессиясыныѕ ќарауына енгiзiлген мјселелер бойынша ќорытындылар беруге;
      3) ґздерiнiѕ ќўзырына жататын мјселелер бойынша мјслихат сессияларында баяндамалар мен ќосымша баяндамалар ўсынуєа;
      4) ґз ќўзыретi шегiнде сессияда жергiлiктi атќарушы органдар басшыларыныѕ есептерiн тыѕдау туралы мјслихатќа ўсыныс енгiзуге;
      5) комиссияныѕ жўмысына мјслихаттыѕ басќа да депутаттарын, сондай-аќ мемлекеттiк органдар, ўйымдар, ґзге де жергiлiктi ґзiн-ґзi басќару органдары ґкiлдерiн жјне азаматтарды тартуєа ќўќылы.
      2. Јкiмдік, орталыќ мемлекеттік органдардыѕ жергілікті бюджеттен ќаржыландырылатын аумаќтыќ бґлімшелерініѕ, атќарушы органдардыѕ лауазымды адамдары, ўйымдар белгiленген тјртiпте тўраќты комиссияларєа олардыѕ ќўзыретiндегi мјселелер бойынша ќажеттi аќпарат беруге мiндеттi.
      3. Мјслихаттыѕ тўраќты комиссиялары ґз ќўзыретiндегi мјселелер бойынша ќаулылар ќабылдайды.
      Ескерту. 14-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2011.01.10 N 383-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕымен.

      15-бап. Мјслихаттыѕ тўраќты комиссиялары жўмысыныѕ
               жјне ќаулылар ќабылдауыныѕ тјртiбi

      1. Тўраќты комиссиялардыѕ отырысы ќажеттiлiгiне ќарай шаќырылады жјне егер отырысќа олардыѕ ќўрамына кiретiн депутаттар саныныѕ жартысынан астамы ќатысса, заѕды болып есептеледi.
      2. Тўраќты комиссиялардыѕ ќаулысы комиссия мїшелерi жалпы саныныѕ кґпшiлiк даусымен ќабылданады.
      Комиссияныѕ отырысында дауыс беру кезiнде депутаттардыѕ дауысы теѕ бґлiнген жаєдайда, тўраќты комитеттiѕ тґраєасы шешушi дауыс ќўќыєын пайдаланады.
      3. Тўраќты комиссияныѕ ќаулысы мен отырыстыѕ хаттамасына оныѕ тґраєасы ќол ќояды, ал бiрнеше тўраќты комиссияныѕ бiрлескен отырысы ґткiзiлген жаєдайда, тиiстi комиссиялардыѕ тґраєалары ќол ќояды.

      16-бап. Мјслихаттыѕ тексеру комиссиясы

      Ескерту. 16-бап алып тасталды - ЌР 2011.07.21 N 465-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕымен.

      17-бап. Мјслихаттыѕ уаќытша комиссиялары

      1. Мјслихаттыѕ ќўзырына жатќызылєан мјселелердi сессияларда ќарауєа јзiрлеу маќсатында мјслихат не мјслихат хатшысы уаќытша комиссиялар ќўруєа ќўќылы. Уаќытша комиссиялардыѕ ќўрамын, мiндеттерiн, ґкiлеттiк мерзiмдерiн жјне ќўќыќтарын мјслихат оларды ќўру кезiнде белгiлейдi.
      2. Мјслихаттыѕ уаќытша комиссиялары ґз ќўзыретiндегi мјселелер бойынша ќорытындылар ќабылдайды.
      3. Уаќытша комиссия жўмысына ќатысќаны їшiн аќы тґленбейдi.

      18-бап. Мјслихат сессиясыныѕ тґраєасы

      1. Мјслихат сессиясыныѕ тґраєасын мјслихат ґз депутаттарыныѕ арасынан сайлайды.
      2. Мјслихат сессиясыныѕ тґраєасы ашыќ дауыс беру арќылы мјслихат депутаттары жалпы саныныѕ кґпшiлiк даусымен сайланады. Мјслихат сессиясыныѕ тґраєасын сайлау тјртiбi мјслихат регламентiнде белгiленедi.
      3. Мјслихаттыѕ кезектi сессиясыныѕ тґраєасы мјслихаттыѕ алдыѕєы сессиясында сайланады. Сессияныѕ тґраєасы болмаєан жаєдайда оныѕ ґкiлеттiгiн мјслихат хатшысы жїзеге асырады.
      Мјслихат депутаты мјслихат сессиясыныѕ тґраєасы болып кїнтiзбелiк жыл iшiнде екi реттен артыќ сайлана алмайды.
      4. Мјслихат сессиясыныѕ тґраєасы:
      1) мјслихат сессиясын шаќыру туралы шешiм ќабылдайды;
      2) мјслихат сессиясын јзiрлеуге басшылыќ жасауды жїзеге асырады, сессияныѕ кїн тјртiбiн ќалыптастырады;
      3) мјслихат сессиясыныѕ отырысын жїргiзедi, мјслихат регламентiнiѕ саќталуын ќамтамасыз етедi;
      4) мјслихаттыѕ сессиясында ќабылданєан немесе бекiтiлген мјслихаттыѕ шешiмiне, хаттамаларєа, ґзге де ќўжаттарєа ќол ќояды.
      5. Мјслихат сессиясыныѕ тґраєасы ґз ќызметiн басќа жўмыстан босатылмаєан негiзде жїзеге асырады.
      6. Мјслихат сессиясында дауыс беру кезiнде депутаттардыѕ дауысы теѕ бґлiнген жаєдайда, мјслихат сессиясыныѕ тґраєасы шешушi дауыс ќўќыєын пайдаланады.

      19-бап. Мјслихаттыѕ хатшысы

      1. Мјслихаттыѕ хатшысы тўраќты негiзде жўмыс iстейтiн лауазымды адам болып табылады. Оны мјслихат сессиясында депутаттардыѕ арасынан ашыќ немесе жасырын дауыс беру арќылы депутаттар жалпы саныныѕ кґпшiлiк даусымен мјслихат сайлайды жјне ќызметтен босатады. Мјслихаттыѕ хатшысы мјслихат ґкiлеттiгi мерзiмiне сайланады.
      2. Мјслихат хатшысы лауазымына кандидатураларды мјслихат депутаттары мјслихат сессиясында ўсынады.
      3. Мјслихат хатшысы:
      1) мјслихат сессиясын жјне оныѕ ќарауына енгiзiлетiн мјселелердi јзiрлеудi ўйымдастырады, хаттама жасалуын ќамтамасыз етедi жјне сессия тґраєасымен бiрге мјслихат сессиясында ќабылданєан немесе бекiтiлген шешiмдерге, ґзге де ќўжаттарєа ќол ќояды;
      2) мјслихат депутаттарыныѕ ґз ґкiлеттiктерiн жїзеге асыруына жјрдемдеседi, оларды ќажеттi аќпаратпен ќамтамасыз етедi, депутаттарды мјслихат сессияларына, оныѕ тўраќты комиссияларыныѕ жјне ґзге де органдарыныѕ жўмысына жјне сайлау округтерiндегі жўмысќа ќатысуы їшiн ќызметтiк мiндеттерiн орындаудан босатуєа байланысты мјселелердi ќарайды;
      3) депутаттар сауалдарыныѕ жјне депутаттыќ ґтiнiштердiѕ ќаралуын баќылайды;
      4) мјслихат аппаратыныѕ ќызметiне басшылыќ жасайды, оныѕ ќызметшiлерiн ќызметке таєайындайды жјне ќызметтен босатады;
      5) сайлаушылар ґтiнiштерi туралы жјне олар бойынша ќабылданєан шаралар туралы мјслихатќа ўдайы аќпарат берiп отырады;
      6) мјслихаттыѕ ґзге де жергiлiктi ґзiн-ґзi басќару органдарымен ґзара iс-ќимылын ўйымдастырады;
      7) ґз ќўзыретiндегi мјселелер бойынша ґкiмдер шыєарады;
      8) мјслихаттыѕ тўраќты комиссиялары мен ґзге де органдарыныѕ жјне депутаттыќ топтардыѕ ќызметін їйлестiреді;
      9) мемлекеттiк органдармен, ўйымдармен, жергiлiктi ґзiн-ґзi басќару органдарымен жјне ќоєамдыќ бiрлестiктермен ќарым-ќатынастарда мјслихат атынан ґкiл болады;
      10) мјслихат шешiмдерiнiѕ жариялануын ќамтамасыз етедi, олардыѕ орындалуына баќылау жасау жґнiндегi iс-шараларды белгiлейдi;
      11) мјслихат шешiмi бойынша ґзге де мiндеттердi орындайды.
      3-1. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана мјслихатыныѕ хатшысы тиісті мјслихаттыѕ ќарауына облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ тексеру комиссиясыныѕ тґраєасы ќызметіне таєайындауєа кандидатураларды, сондай-аќ оны ќызметтен босату туралы ўсыныс енгізеді.
      4. Мјслихат хатшысыныѕ мјслихаттыѕ тўраќты комиссияларында болуєа ќўќыєы жоќ.
      5. Мјслихаттыѕ хатшысы болмаєан кезде оныѕ ґкiлеттiгiн мјслихат сессиясы тґраєасыныѕ шешiмi бойынша мјслихат тўраќты комиссияларыныѕ бiрiнiѕ тґраєасы немесе мјслихат депутаты уаќытша жїзеге асырады.
      Ескерту. 19-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2004.05.11 N 552 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2011.01.10 N 383-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.21 N 465-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

      20-бап. Мјслихат депутаты

      1. Мјслихат депутаты жалпы мемлекеттiк мїдделердi ескере отырып, тиiстi јкiмшiлiк-аумаќтыќ бґлiнiстегi халыќтыѕ еркiн бiлдiредi.
      2. Мјслихат депутатыныѕ ґкiлеттiгi тиiстi аумаќтыќ сайлау комиссиясы оны депутат ретiнде тiркеген кезден басталып, мјслихат ґкiлеттiгi тоќтатылєан кезден бастап тоќтайды.
      3. Мјслихат депутатыныѕ ґкiлеттiгi мынадай жаєдайларда:
      1) депутат Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес депутаттыќ мiндеттердi орындаумен сыйымсыз лауазымєа сайланса немесе таєайындалса;
      2) депутатты јрекетке ќабiлетсiз немесе јрекет ету ќабілеті шектеулі деп тану туралы сот шешiмi заѕды кїшiне енсе;
      3) мјслихаттыќ ґкiлеттiгi тоќтатылса;
      4) депутат ќайтыс болєан, депутатты хабар-ошарсыз кеткен деп тану туралы сот шешімі не оны ќайтыс болєан деп жариялау туралы сот шешімі заѕды кїшіне енген;
      5) ол Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтыєынан тоќтатса;
      6) соттыѕ депутатќа ќатысты айыптау їкiмi заѕды кїшiне енсе;
      7) тиiстi јкiмшiлiк-аумаќтыќ бґлiнiстен тысќары жерге тўраќты тўруєа кетсе;
      8) депутаттыѕ орнынан тїсу туралы жеке ґтiнiшiне байланысты;
      9) депутат ґз мiндеттерiн жїйелi тїрде орындамаса, оныѕ iшiнде мјслихат сессиясыныѕ немесе ќўрамына ґзі сайланєан мјслихат органдарыныѕ отырыстарына дјлелдi себептерсiз ќатарынан їш реттен артыќ ќатыспаса;
      10) облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ тексеру комиссиясыныѕ тґраєасы немесе тексеру комиссиясыныѕ мїшесі ќызметіне таєайындалса, мерзімінен бўрын тоќтатылады.
      4. Депутаттыѕ ґкiлеттiгiн мерзiмiнен бўрын тоќтату туралы шешiм аумаќтыќ сайлау комиссиясыныѕ ўсынуы бойынша, ќатысып отырєан депутаттардыѕ жалпы саныныѕ кґпшiлiк даусымен мјслихат сессиясында ќабылданады.
      5. Алынып тасталды.
      6. Ґз ќызметін мемлекеттік бюджет есебінен аќы тґленетін тўраќты немесе басќа жўмыстан босатылєан негізде жїзеге асыратын мјслихат депутаттарыныѕ кјсіпкерлік ќызметті жїзеге асыруєа, шаруашылыќ субъектісін басќаруєа дербес ќатысуєа, педагогтік, єылыми жјне ґзге де шыєармашылыќ ќызметті ќоспаєанда, аќы тґленетін басќа ќызметпен айналысуєа ќўќыєы жоќ.
      Ескерту. 20-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2004.05.11 N 552 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2004.12.20 N 13 (2005 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгiзiледi), 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2011.01.10 N 383-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.21 N 465-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

      21-бап. Депутаттыѕ ґз ґкiлеттiгiн жїзеге асыруы
               кезiндегi ќўќыќтары мен мiндеттерi

      1. Депутат:
      1) сайлауєа жјне мјслихат сессиясыныѕ тґраєасы, мјслихат хатшысы, тўраќты комиссияныѕ тґраєасы немесе мїшесi болып сайлануєа, мјслихаттыѕ ґзге де органдарына сайлануєа;
      2) мјслихат сессиясы мен оныѕ тўраќты комиссияларында жјне ґзге де органдарда ќарау їшiн мјселелер ўсынуєа, оларды ќарауєа жјне шешiмдер ќабылдауєа ќатысуєа;
      3) Алынып тасталды.
      4) ґз округiнiѕ сайлаушыларымен, сондай-аќ ґзге де жергiлiктi ґзiн-ґзi басќару органдарымен жјне ўйымдармен кездесулер мен жиналыстар ґткiзуге;
      5) сессияда тиiстi мјслихат аумаєында орналасќан жергiлiктi атќарушы орган мен ўйымдардыѕ лауазымды адамдарыныѕ мјслихаттыѕ ќўзыретiне жатќызылєан мјселелер бойынша есептерiн тыѕдау туралы ўсыныстар енгiзуге;
      6) тиiстi јкiмдік отырыстарыныѕ жўмысына ќатысуєа;
      7) мјслихат пен оныѕ органдары отырыстарыныѕ стенограммаларымен жјне хаттамаларымен танысуєа;
      8) фракциялар мен депутаттыќ топтар тїрінде депутаттыќ бірлестіктер ќўруєа ќўќылы;
      9) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында жјне мјслихат регламентiнде кґзделген ґзге де iс-јрекеттердi жїзеге асыруєа ќўќылы.
      2. Депутат:
      1) мјслихаттыѕ жјне ґзi ќўрамына сайланєан оныѕ органыныѕ жўмысына ќатысуєа;
      2) ґз округi сайлаушыларымен тўраќты байланыс жасауєа, оларєа мјслихаттыѕ жўмысы, оныѕ тўраќты комиссиялары мен ґзге де органдарыныѕ ќызметi, мјслихат шешiмдерiнiѕ орындалуы туралы, сондай-аќ ґзініѕ депутаттыќ ќызметініѕ барысы туралы, жылына кемінде бір рет хабарлап отыруєа, мјслихат шешiмдерiнiѕ орындалуын ўйымдастыруєа жјне баќылау жасауєа ќатысуєа;
      3) сайлаушылардыѕ ґзiне келiп тїскен ґтiнiштерiн ќарауєа, азаматтарды жеке ќабылдауды ўдайы жїргiзуге;
      4) тиісті јкімшілік-аумаќтыќ бґліністе тўруєа міндетті.
      3. Мјслихаттыѕ јрбір депутатына оныѕ ќўќыќтарыныѕ, ар-намысы мен абыройыныѕ ќорєалуына кепілдік беріледі.
      Мјслихат депутаты, ќызметі мемлекеттік ќўпиялармен байланысты ўйымдарды ќоспаєанда, депутаттыќ ќызмет мјселелері бойынша тиісті мјслихат аумаєында орналасќан мемлекеттік органдарєа, ќоєамдыќ бірлестіктер мен мемлекеттік ўйымдарєа кедергісіз кіруге ќўќылы.
      Мемлекеттік органдардыѕ, ќоєамдыќ бірлестіктердіѕ жјне мемлекеттік ўйымдардыѕ басшылары мен басќа да лауазымды адамдары мјслихат депутаттарын кідіріссіз ќабылдауєа жјне оларєа жїктелген ґкілеттіктерді жїзеге асыруда ќажетті жјрдем беруге міндетті. 
      Ескерту. 21-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2002.05.21 N 324, 2004.05.11 N 552 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2006.11.04 N 186 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2011.01.10 N 383-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.21 N 465-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

      21-1-бап. Депутаттыќ сауалдар

      Мјслихат депутаты ресми жазбаша сауалмен јкімге, тиісті аумаќтыќ сайлау комиссиясыныѕ тґраєасына жјне мїшесіне, прокурорєа жјне орталыќ мемлекеттік органдардыѕ аумаќтыќ бґлімшелерініѕ, жергілікті бюджеттен ќаржыландырылатын атќарушы органдардыѕ лауазымды адамдарына мјслихат ќўзыретіне жатќызылєан мјселелер бойынша жїгінуге ќўќылы.
      Депутаттыќ сауалдыѕ жауабы жазбаша тїрде, бір айдан кешіктірілмейтін мерзімде берілуге тиіс. Депутат сауалєа берілген жауап бойынша ґз пікірін білдіруге ќўќылы.
      Прокурордыѕ атына берілген сауалдар ќылмыстыќ ќудалауды жїзеге асырумен байланысты болмауєа тиіс.
      Ескерту. Заѕ 21-1-баппен толыќтырылды - ЌР 2004.05.11 N 552 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), ґзгерту енгізілді - 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕдарымен.

      21-2-бап. Мјслихаттардаєы депутаттыќ бірлестіктер

      1. Мјслихат депутаттары саяси партиялар фракциялары жјне ґзге де ќоєамдыќ бірлестіктер, депутаттыќ топтар тїрінде депутаттыќ бірлестіктер ќўруєа ќўќылы. Тексеру комиссиясыныѕ тґраєасы жјне мјслихат хатшысы депутаттыќ бірлестіктерге кіре алмайды.
      2. Фракция - заѕда белгіленген тјртіппен тіркелген саяси партияныѕ немесе ґзге де ќоєамдыќ бірлестіктіѕ атынан ґкілдік ететін депутаттардыѕ ўйымдасќан тобы, ол мјслихатта тиісті саяси партияныѕ немесе ґзге де ќоєамдыќ бірлестіктіѕ мїдделерін білдіру маќсатында ќўрылады. Фракция мјслихаттыѕ кемінде бес депутатын біріктіруге тиіс. Депутаттыѕ тек бір єана депутаттыќ фракцияда болуєа ќўќыєы бар.
      3. Депутаттыќ топ - депутаттардыѕ ґз ґкілеттіктерін, сайлау округтеріндегі бірлескен жўмысын жїзеге асыруєа арналєан бірлестігі. Депутаттыќ топтыѕ ќўрамында мјслихаттыѕ кемінде бес депутаты болуєа тиіс.
      4. Депутаттыќ фракциялар мен топтарды тіркеу мјслихат сессиясында жїзеге асырылады, келіп тіркелу тјртібімен жїргізіледі жјне тек аќпараттыќ сипатта болады.
      Ескерту. Заѕ 21-2-баппен толыќтырылды - ЌР 2006.11.04 N 186 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен. 

      22-бап. Депутаттыќ ќызметті жїзеге асыруєа байланысты
               шыєыстарды ґтеу

      Депутат регламентте белгіленген тјртіппен мјслихат сессияларын, тўраќты комиссияларыныѕ жјне ґзге де органдарыныѕ отырыстарын ґткізу кезеѕінде, депутаттыќ ґкілеттіктерді жїзеге асыру уаќытында оєан негізгі жўмыс орны бойынша жергілікті бюджеттіѕ ќаражаты есебінен орташа жалаќысы, біраќ осы ќызметте бір жылєа дейінгі жўмыс стажы бар тиісті јкімшілік-аумаќтыќ бґлініс јкімі аппараты басшысыныѕ жалаќысынан аспайтын мґлшерде жјне жол жїру уаќыты ескеріліп, сессиялар, мјслихаттыѕ тўраќты комиссиялары мен ґзге де органдарыныѕ отырыстары ґтетін мерзімдегі іссапар шыєыстары ґтеле отырып, ќызметтік міндеттерін орындаудан босатылады.
      Ескерту. 22-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2004.05.11 N 552 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен. 

      23-бап. Мјслихат ґкілеттігін тоќтату негіздері

      1. Мјслихат ґкілеттігі Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясында белгіленген оныѕ ґкілеттік мерзімі аяќталєанда тоќтатылады.
      2. Мјслихаттыѕ ґкілеттігін мерзімінен бўрын Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті тоќтатады, сондай-аќ мјслихат ґзін-ґзі тарату туралы шешім ќабылдаєан жаєдайда тоќтатылады.

      24-бап. Мјслихаттыѕ јкімге сенімсіздік білдіру ґкілеттігі

      1. Мјслихат депутаттарыныѕ жалпы саныныѕ кемінде бестен бірініѕ бастамасы бойынша јкімге сенімсіздік білдіру туралы мјселе ќойылуы мїмкін. Мўндай жаєдайда мјслихат ґз депутаттарыныѕ жалпы саныныѕ кґпшілік даусымен јкімге сенімсіздік білдіруге жјне тиісінше Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ не жоєары тўрєан јкімніѕ алдына оны ќызметінен босату туралы мјселе ќоюєа ќўќылы.
      2. Јкім ўсынєан аумаќты дамыту жоспарларыныѕ, экономикалыќ жјне јлеуметтік баєдарламаларыныѕ орындалуы, жергілікті бюджеттіѕ атќарылуы туралы есептерді мјслихаттыѕ екі рет бекітпеуі мјслихаттыѕ јкімге сенімсіздік білдіруі туралы мјселені ќарауы їшін негіз болып табылады.

       24-1-бап. Таѕдаушылардыѕ шешімі бойынша Парламент Сенаты
                  депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтату

      1. Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтатуєа бастамашылыќ жасау туралы шешімді облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ мјслихаты ќабылдайды, бўл туралы облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ сайлау комиссиясына жјне Парламент Сенатыныѕ депутатына їш кїн мерзімде хабарланады.
      2. Таѕдаушылардыѕ шешімі бойынша Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтатуєа бастамашылыќ жасауды облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ барлыќ мјслихаттарыныѕ атынан ґкілдік ететін таѕдаушылардыѕ жалпы саны даусыныѕ кемінде жиырма бес проценті, біраќ бір мјслихаттан таѕдаушылар даусыныѕ кемінде жиырма бес проценті ќолдауєа тиіс.
      Таѕдаушыларды ќолдау олардыѕ ќолдар жинауымен кујландырылады. Ќолдар жинаудыѕ басталуы туралы шешімді облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ мјслихаты ќабылдайды. Ќолдардыѕ жиналуын Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтатуєа бастамашылыќ жасаєан таѕдаушылар ўйымдастырады.
      3. Облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ сайлау комиссиясы Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтатуєа бастамашылыќ жасау туралы мјслихаттыѕ хабарламасын алєан кїннен бастап он жўмыс кїнінен кешіктірмей бастамашыларєа шыєарылєан шешімді ќолдауєа ќолдарды жинау їшін ќол ќою параќтарын береді.
      Јрбір ќол ќою параєыныѕ реттік нґмірі болуєа, онда ґкілеттігін тоќтатуєа бастамашылыќ жасалєан Парламент Сенаты депутатыныѕ тегі, аты, јкесініѕ аты, сондай-аќ ґз ќолдарын ќоятын таѕдаушылар туралы мынадай мјліметтер:
      1) тегі, аты, јкесініѕ аты;
      2) ґзі депутаты болып табылатын мјслихат;
      3) туєан кїні, айы жјне жылы;
      4) тўрєылыќты мекенжайы;
      5) жеке ќолы ќамтылєан баєандар болуєа тиіс.
      Ќол ќою параєыныѕ їлгісін Орталыќ сайлау комиссиясы бекітеді.
      4. Ќолдарды жинау облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ сайлау комиссиясынан таѕдаушылар ќол ќою параќтарын алєан кїннен бастап отыз кїнніѕ ішінде жїзеге асырылады. Кґрсетілген мерзім аяќталєан соѕ ќол ќою параќтары облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ сайлау комиссиясыныѕ ќабылдауына жатпайды.
      Толтырылєан ќол ќою параќтары облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ сайлау комиссиясына тапсырылады, ол паспорт ќызметтерініѕ ќызметкерлерін тарта отырып, бес кїн мерзімде жиналєан ќолдардыѕ дўрыстыєына тексеруді жїзеге асырады жјне тиісті хаттаманы ресімдейді.
      5. Облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ сайлау комиссиясы ќойылєан ќолдардыѕ дўрыстыєын тексергеннен кейін Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтату туралы мјселені дауыс беруге шыєару туралы шешім ќабылдайды.
      6. Егер ќойылєан ќолдардыѕ дўрыстыєын тексеру нјтижесінде жиналєан ќолдардыѕ бір проценттен астамыныѕ дўрыс еместігі не жиналєан ќолдардыѕ саны осы баптыѕ 2-тармаєыныѕ талаптарына сјйкес келмейтіндігі аныќталса, тиісті сайлау комиссиясы Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтату туралы мјселені дауыс беруге шыєарудан бас тартады.
      Мјселені дауыс беруге шыєарудан бас тартылєан кїннен бастап бір жылдыѕ ішінде сол негіздер бойынша Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтату туралы мјселені ќайтадан ќозєауєа жол берілмейді.
      7. Облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќала жјне астана мјслихаттыѕ хатшысы облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ сайлау комиссиясы ґкілеттігін тоќтату туралы мјселе ќозєалєан депутатќа мјселені дауыс беруге шыєару туралы шешім ќабылдаєан кїннен бастап бес кїннен кешіктірмей жазбаша хабарлауєа тиіс.
      Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтату туралы дауыс беру бойынша таѕдаушылардыѕ бірлескен отырысы, дауыстарды есептеу жјне ќорытындыларын белгілеу облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ сайлау комиссиясы Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтату туралы мјселе ќою жґнінде шешім ќабылдаєан кїннен бастап бір ай мерзімнен кешіктірмей жїргізіледі.
      Дауыс беруге арналєан бюллетеньніѕ мјтінін Республиканыѕ Орталыќ сайлау комиссиясы бекітеді.
      8. Егер бірлескен отырысќа облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ барлыќ мјслихаттарыныѕ атынан ґкілдік ететін сайланєан депутаттар саныныѕ кемінде їштен екісі ќатысса, бірлескен отырыс заѕды деп есептеледі.
      Бірлескен отырыста Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтату бойынша дауыс беру, егер оєан ќатысып отырєан таѕдаушылардыѕ жалпы саныныѕ кемінде їштен екісі ќатысса, ґтті деп есептеледі.
      Бірлескен отырыста тґраєалыќ етуші облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќала жјне астана мјслихаттыѕ хатшысы болып табылады.
      Таѕдаушылардыѕ бірлескен отырысына облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ сайлау комиссиясыныѕ тґраєасы мен мїшелері ќатысады.
      Таѕдаушылардыѕ бірлескен отырысы ґтетін їй-жайда облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ сайлау комиссиясы дауыс беруге арналєан пункт ўйымдастырады.
      Тиісті мјслихаттыѕ хатшысы облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ  жјне астананыѕ сайлау комиссиясына ўсынатын бірлескен отырыстыѕ хаттамасы Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтату бойынша таѕдаушылардыѕ бірлескен отырыс ґткізуін кујландыратын ќўжат болып табылады.
      Бірлескен отырыс облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ сайлау комиссиясыныѕ тґраєасы Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтату бойынша дауыс беру нјтижелерін жария еткеннен кейін жабылады.
      9. Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтату жґніндегі дауыстарды санау нјтижелері дауыс беруге арналєан пунктте ґтетін облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ сайлау комиссиясыныѕ отырысында белгіленеді.
      Облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ сайлау комиссиясы дауыс беру нјтижелері бойынша:
      1) сайлау комиссиясыныѕ тґраєасы мен мїшелері ќол ќоятын;
      2) таѕдаушылардыѕ бірлескен отырысында жария етілетін;
      3) Орталыќ сайлау комиссиясына дауыс беру кїнінен бастап екі кїн мерзімнен асырмай жіберілетін Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтату жґніндегі дауыстарды санау хаттамасы жасалады.
      10. Орталыќ сайлау комиссиясы дауыс беру ќорытындысын Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігін тоќтату жґніндегі дауыс беру ґткізілген кїннен бастап жеті кїн мерзімнен кешіктірмей белгілейді.
      Егер осы шешімге дауыс беруге ќатысќан таѕдаушылар даусыныѕ елу проценттен астамы дауыс берсе, Парламент Сенаты депутатыныѕ ґкілеттігі тоќтатылды деп есептеледі.
      Дауыстарды санауєа, дауыс беру ќорытындыларын белгілеуге жјне жариялауєа байланысты ґзге де мјселелер "Ќазаќстан Республикасындаєы сайлау туралы" Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциялыќ заѕында белгіленген ережелерге сјйкес шешіледі.
      11. Сайлау комиссиясыныѕ шешіміне немесе іс-јрекетіне (јрекетсіздігіне) шешім ќабылданєан немесе іс-јрекет (јрекетсіздік) жасалєан кїннен бастап он кїн ішінде жоєары тўрєан сайлау комиссиясына жјне (немесе) сотќа шаєым жасалуы мїмкін. Кґрсетілген мерзімдер аяќталєан соѕ сайлау комиссиясыныѕ шешіміне жјне (немесе) іс-јрекетіне (јрекетсіздігіне) берілген ґтініш ќарауєа жатпайды.
      Сайлау комиссиясыныѕ шешіміне немесе іс-јрекетіне (јрекетсіздігіне) шаєымдану туралы ґтініштерді ќарау Ќазаќстан Республикасы Азаматтыќ іс жїргізу кодексініѕ 25-тарауына сјйкес жїргізіледі.
       Ескерту. Заѕ 24-1-баппен толыќтырылды - ЌР 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен.

      25-бап. Мјслихат аппараты

      1. Мјслихат аппараты мјслихат пен оныѕ органдарын ўйымдастырушылыќ, ќўќыќтыќ, материалдыќ-техникалыќ жјне ґзге де ќамтамасыз етудi жїзеге асырады, депутаттарєа ґздерiнiѕ ґкiлеттiгiн жїзеге асыруєа кґмек кґрсетедi.
      2. Мјслихат аппараты мемлекеттiк ќызметшiлерiнiѕ ќызметi Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына сјйкес жїзеге асырылады.
      3. Мјслихаттыѕ ґкiлеттiк мерзiмiнiѕ аяќталуымен, мјслихат ґкiлеттiгi мерзiмiнен бўрын тоќтатылєан жјне оныѕ депутаттарыныѕ жаѕа ќўрамы сайланєан жаєдайларда, мјслихат аппараты мемлекеттiк ќызметшiлерiнiѕ ќызметi тоќтатылмайды.
      4. Мјслихат аппараты жергiлiктi бюджет есебiнен ўсталатын мемлекеттiк мекеме болып табылады.

2-1-тарау. Облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ, астананыѕ тексеру комиссияларын ќўру жјне олардыѕ ќызметін ўйымдастыру

      Ескерту. Заѕ 2-1-тараумен толыќтырылды - ЌР 2011.07.21 N 465-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕымен.

      25-1-бап. Облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар
                 ќалалардыѕ, астананыѕ тексеру комиссиялары.
                 Ќўрылуы жјне ќўрамы

      1. Облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ, астананыѕ тексеру комиссиялары мемлекеттік органдар болып табылады жјне жергілікті бюджеттіѕ атќарылуын баќылау їшін Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында белгіленген тјртіппен облыстарда, республикалыќ маѕызы бар ќалаларда, астанада ќўрылады.
      2. Облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ тексеру комиссиясы облыстыќ бюджеттіѕ, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана, аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) бюджетініѕ атќарылуын сыртќы мемлекеттік ќаржылыќ баќылауды жїзеге асырады.
      3. Облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ тексеру комиссиясы жергілікті бюджеттіѕ атќарылуы туралы жылдыќ есепті ўсыну арќылы тиісті мјслихатќа тікелей есеп береді.
      4. Облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ, астананыѕ тексеру комиссияларыныѕ ќўрылымы тексеру комиссиясыныѕ тґраєасынан, тексеру комиссиясыныѕ тґрт мїшесінен жјне тексеру комиссиясыныѕ аппаратынан ќўралады.
      5. Облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ мјслихаты бес жыл мерзімге тексеру комиссиясыныѕ тґраєасын жјне тексеру комиссиясыныѕ тґрт мїшесін таєайындайды.
      Тексеру комиссиясыныѕ тґраєасы немесе тексеру комиссиясыныѕ мїшесі ќызметіне мемлекеттік басќару, экономика, ќаржы, ќўќыќ саласында жоєары білімі жјне кґрсетілген салаларда кемінде жеті жыл жўмыс тјжірибесі бар Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтары таєайындалады.

      25-2-бап. Тексеру комиссиясы тґраєасыныѕ, тексеру
                 комиссиясы мїшелерініѕ ґкілеттіктері

      1. Тексеру комиссиясыныѕ тґраєасы:
      1) жалпы басшылыќты жїзеге асырады жјне тексеру комиссиясына жїктелген міндеттер мен функциялардыѕ орындалуы їшін Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында кґзделген жауаптылыќта болады;
      2) тексеру комиссиясыныѕ жылдыќ жјне тоќсандыќ жўмыс жоспарларын бекiтедi;
      3) тексеру комиссиясы мїшелерiнiѕ жјне тексеру комиссиясы аппаратыныѕ жўмысын ўйымдастырады;
      4) бекітілген штат саны жјне жергілікті бюджетте кґзделген ќаражат шегінде тексеру комиссиясы аппаратыныѕ ќўрылымы мен штат кестесін бекiтедi;
      5) облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана мјслихатыныѕ ќарауына облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ тексеру комиссиясыныѕ мїшелері ќызметіне кандидатураларды, сондай-аќ оларды ќызметінен босату туралы ўсыныс енгізеді.
      Тексеру комиссиясы тґраєасыныѕ шешімі бойынша облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана бюджетініѕ атќарылуы туралы жылдыќ есепті ќоспаєанда, аудан (облыстыѕ маѕызы бар ќала) бюджетініѕ атќарылуы туралы жылдыќ есепті тиісті мјслихатќа ўсыну тексеру комиссиясы мїшелерініѕ біреуіне жїктелуі мїмкін.
      2. Тексеру комиссиясыныѕ мїшелері:
      1) тексеру комиссиясыныѕ баќылау, сараптамалыќ-талдамалыќ, аќпараттыќ жјне ґзге де ќызметін ўйымдастырады жјне жїзеге асырады;
      2) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында кґзделген жауаптылыќта болады.
      3. Облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ тексеру комиссиясыныѕ тґраєасын жјне мїшелерін ќызметтен босатуды тиісті мјслихат Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында жјне Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ актілерінде кґзделген негіздер бойынша жїзеге асырады.
      4. Тексеру комиссиясыныѕ аппараты мемлекеттік јкімшілік ќызметшілер болып табылатын ќызметкерлерден тўрады.
      Тексеру комиссиясыныѕ аппараты баќылау іс-шараларын жїргізуді, тексеру комиссиясыныѕ аќпараттыќ-талдамалыќ, ќўќыќтыќ, консультациялыќ, ўйымдастырушылыќ жјне ґзге де ќызметін ќамтамасыз етеді.
      5. Тексеру комиссиясы аппаратыныѕ ќызметкерлері біліктілігін арттырудан ґтуге міндетті, оныѕ нјтижелері бойынша біліктілікті растау туралы сертификат беріледі.
      Кейіннен сертификаттай отырып, біліктілігін арттыру Республикалыќ бюджеттіѕ атќарылуын баќылау жґніндегі есеп комитеті айќындайтын тјртіппен їш жылда бір рет жїзеге асырылады.

      25-3-бап. Облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар
                 ќалалардыѕ, астананыѕ тексеру комиссияларыныѕ
                 ќызметін ўйымдастыру

      1. Облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ, астананыѕ тексеру комиссияларыныѕ ќызметі облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ тексеру комиссиясыныѕ тґраєасы бекітетін жылдыќ жјне тоќсандыќ жоспарларєа сјйкес жїзеге асырылады.
      Облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ, астананыѕ тексеру комиссияларыныѕ баќылау ќызметін жоспарлау тјуекелдерді басќару жїйесініѕ негізінде жїзеге асырылады.
      2. Облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ тексеру комиссиясы бюджеттіѕ атќарылуы туралы жылдыќ есепті ќарау жјне бекіту їшін:
      облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ мјслихатына аєымдаєы жылдыѕ 20 мамырына дейін;
      тиісті облысќа кіретін ауданныѕ (облыстыќ маѕызы бар ќаланыѕ) мјслихатына аєымдаєы жылдыѕ 20 сјуіріне дейін жібереді.
      3. Республикалыќ бюджеттіѕ атќарылуын баќылау жґніндегі есеп комитетініѕ сўратуы бойынша облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ, астананыѕ тексеру комиссиялары жергілікті бюджеттердіѕ атќарылуы туралы, сондай-аќ бекітілген жўмыс жоспарларына енгізілген ґзгерістер туралы аќпарат ўсынады.
      4. Облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ тексеру комиссиясы жўмысыныѕ жылдыќ жоспары облыстыќ бюджеттен, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана бюджетінен, сондай-аќ есепті жылы олардыѕ јкімшілік-аумаќтыќ бґлінісінде сыртќы баќылауды жїзеге асыру їшін тиісті облыстыѕ ќўрамына кіретін аудандар, облыстыќ маѕызы бар ќалалар бюджеттерінен ќаржыландырылатын баќылау объектілерін ќамтуєа тиіс.
      5. Облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ, астананыѕ тексеру комиссияларыныѕ ќызметін ќаржыландыру облыстар, республикалыќ маѕызы бар ќалалар, астана бюджеттерініѕ ќаражаты есебінен жїзеге асырылады.
      Облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ, астананыѕ тексеру комиссияларыныѕ ќаржылыќ ќызметін баќылау облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана мјслихатыныѕ келісімімен немесе тапсырмасы бойынша жїзеге асырылады.
      6. Облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ тексеру комиссиясыныѕ ґкілеттіктері мен жўмыс тјртібі осы Заѕда, Ќазаќстан Республикасыныѕ бюджет заѕнамасында, ережеде жјне регламентте айќындалады.
      Облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ тексеру комиссиясы туралы ережені тиісті мјслихат бекітеді.
      Тексеру комиссиясыныѕ регламентін облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ тексеру комиссиясы бекітеді.

3-тарау. ЈКIМДЕР ЖЈНЕ ЈКIМДІКТЕР. ЌЎРЫЛУЫ, ЌЎЗЫРЕТI
ЖЈНЕ ЌЫЗМЕТIНIЅ ЎЙЫМДАСТЫРЫЛУЫ

      26-бап. Облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ,
               астананыѕ јкiмдіктері. Ќўрылуы жјне ќўрамы

      1. Облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ јкiмдік Ќазаќстан Республикасы атќарушы органдарыныѕ бiртўтас жїйесiне кiредi, атќарушы билiктiѕ жалпы мемлекеттiк саясатын тиiстi аумаќты дамыту мїдделерiмен жјне ќажеттілiгімен їйлестiре жїргізудi ќамтамасыз етедi.
      2. Облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ јкiмдікті облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ јкiмi басќарады.
      3. Јкiм облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ јкiмдікті јкiм орынбасарларынан, јкiм аппаратыныѕ басшысынан, жергiлiктi бюджеттен ќаржыландырылатын атќарушы органдардыѕ бiрiншi басшыларынан ќўрады.
      4. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана јкiмдігініѕ отырыстарын јзiрлеу мен ґткiзу, сондай-аќ олардыѕ шешiм ќабылдау тјртiбi јкiмдіктіѕ регламентiнде белгiленедi. Yлгi регламенттi Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкiметi бекiтедi.
      5. Јкiмдіктіѕ дербес ќўрамы облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ мјслихат сессиясыныѕ шешiмiмен келiсiледi.
      6. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана јкiмдігініѕ жўмысына орталыќ мемлекеттік органдардыѕ аумаќтыќ бґлімшелерініѕ басшылары кеѕесшi дауыс ќўќыєымен ќатыса алады.
      7. Облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ јкiмдік - алќалы орган, ол заѕды тўлєа болып табылмайды.

      27-бап. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала,
               астана јкімдігініѕ ќўзыретi

      1. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ јкімдігі  Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес:
      1) облысты, республикалыќ маѕызы бар ќаланы, астананы дамыту баєдарламасын јзiрлейдi жјне јлеуметтік-экономикалыќ даму болжамын маќўлдайды жјне мјслихаттыѕ бекiтуiне ўсынып, оныѕ орындалуын ќамтамасыз етедi; P090603
      1-1) алынып тасталды - ЌР 2008.12.04 N 97-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен;
      1-2) Ќазаќстан Республикасыныѕ бюджет заѕнамасына сјйкес облыстыќ бюджеттіѕ, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана бюджетініѕ жобасын тиісті мјслихатќа табыс етеді;
      1-3) тиiстi мјслихатќа жјне облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ тексеру комиссиясына облыстыќ бюджеттiѕ, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана бюджеттерiнiѕ атќарылуы туралы жылдыќ есептi табыс етедi;
      1-4) облыстыќ мјслихаттыѕ жјне республикалыќ маѕызы бар ќала, астана мјслихаттарыныѕ тиiстi ќаржы жылына арналєан тиiстi бюджеттер туралы шешiмдерiн iске асыру туралы ќаулы ќабылдайды;
      1-5) облыстыќ бюджеттен, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ бюджетінен ќаржыландырылатын атќарушы органныѕ стратегиялыќ жоспарын бекітеді;
      1-6) алынып тасталды - ЌР 2008.12.04 N 97-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен;
      1-7) облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ бюджет комиссиясын ќўрады, ол туралы ереженi бекiтедi, оныѕ ќўрамын айќындайды;
      1-8) Ќазаќстан Республикасыныѕ бюджет заѕнамасында кґзделген жаєдайларда тиiстi ќаржы жылыныѕ бiрiншi тоќсанына арналєан облыстыќ ќаржы жоспары мен республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ ќаржы жоспарын бекiтедi;
      2) облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ коммуналдыќ меншiктi басќарады, оны ќорєау жґнiндегi шараларды жїзеге асырады;
      3) азаматтар мен ўйымдардыѕ Ќазаќстан Республикасы Конституциясыныѕ, заѕдарыныѕ, Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi мен Їкiметi актiлерiнiѕ, орталыќ жјне жергiлiктi мемлекеттiк органдардыѕ нормативтiк ќўќыќтыќ актiлерiнiѕ нормаларын орындауына жјрдемдеседi;
      4) облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ аумаєында кјсiпкерлiк ќызмет пен инвестициялыќ ахуалды дамыту їшiн жаєдай жасайды;
      5) аграрлыќ сектордыѕ ўтымды жјне тиiмдi жўмыс iстеуiн ќамтамасыз етедi;
      6) Ќазаќстан Республикасыныѕ ґндіргіш кїштерiн орналастыру схемасына сјйкес облыстыѕ аудандыќ жоспарлану схемасын, облыс орталыєын, республикалыќ маѕызы бар ќаланы жјне астананы салудыѕ бас жоспарларын јзiрлейдi, оларды облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ мјслихаттыѕ ќарауына енгiзедi; облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ коммуналдыќ меншiк объектiлерi мен облыстыќ маѕызы бар, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ јлеуметтiк-мјдени маќсаттаєы объектілерді салу, реконструкциялау жјне жґндеу бойынша тапсырысшы болады, коммуналдыќ желiлер мен ќўрылыстарды салуєа рўќсат бередi; јкiмшiлiк аудандардыѕ аудандыќ жоспарлану схемаларын, аудан орталыќтарын, облыстыќ маѕызы бар ќалаларды сатудыѕ бас жоспарларын јзiрлейдi жјне оларды облыстыќ мјслихатќа бекiту їшiн ўсынады;
      6-1) Ќазаќстан Республикасыныѕ сјулет, ќала ќўрылысы жјне ќўрылыс ќызметі туралы заѕдарыныѕ саќталуєа мемлекеттік баќылауды, ќўрылыс жобаларыныѕ бекітілген ќала ќўрылысы ќўжаттамасына сјйкес іске асырылуын, ќала ќўрылысы тјртібініѕ, ќўрылысы салудыѕ аумаќтыќ ережелерініѕ саќталуын ќадаєалауды жїзеге асырады, салынып жатќан (салыну жоспарланып отырєан) объектілерге мониторингті жјне ведомстволыќ баєыныстаєы аумаќта салынып жатќан (реконструкцияланєан, кеѕейтілген, жаѕартылып, кїрделі жґндеуден ґткізіліп жатќан) объектілердіѕ жјне кешендердіѕ жїргізілу барысы мен сапасына мемлекеттік баќылауды жїзеге асырады;
      7) коммуналдыќ меншiктегi су ќўбырларын, тазарту ќўрылыстарын, жылу жјне электр желiлерiн жјне республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ басќа да кґлiк жјне инженерлiк инфраќўрылымдар объектiлерiн салу мен пайдалануды ўйымдастырады;
      8) Ќазаќстан Республикасыныѕ жер заѕдарына сјйкес жер ќатынастарын реттеудi жїзеге асырады;
      8-1) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес су ќатынастарын реттеуді жїзеге асырады;
      9) ґз ќўзыреті шегінде II, III жјне IV санат объектілерініѕ мемлекеттік экологиялыќ сараптамасын ўйымдастырады, табиєат пайдаланушыларєа II, III жјне IV санат объектілері їшін ќоршаєан ортаєа эмиссияларєа рўќсаттар береді, табиєат ќорєау іс-шараларын жїргізеді, табиєат пайдалануды реттейді;
      10) облыстыќ маѕызы бар жолдарды салуды, ўтымды пайдалануды жјне кїтiп ўстауды ќамтамасыз етедi;
      11) мемлекеттiк стандарттардыѕ саќталуын ќамтамасыз етедi;
      11-1) алып тасталды - ЌР 2011.07.21 N 468-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕымен;
      12) облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ аумаєында ќоєамдыќ тјртiп пен ќауiпсiздiктiѕ саќталуын ќамтамасыз етуді ўйымдастырады;
      13) Ќазаќстан Республикасыныѕ кґлік саласындаєы заѕнамасына сјйкес жолаушылар тасымалын ўйымдастырады;
      14) белгіленген мемлекеттік стандарттарды саќтай отырып, азаматтардыѕ тегін медициналыќ кґмектіѕ кепілдік берілген кґлеміне ќўќыќтарыныѕ іске асырылуын ќамтамасыз етеді;
      14-1) республикалыќ бюджеттен ќаржыландырылатын баєыттарды ќоспаєанда, денсаулыќ саќтау саласындаєы іс-шараларды ќамтамасыз етеді;
      14-2) мемлекеттiк меншiк нысанындаєы денсаулыќ саќтау ўйымдарыныѕ кадрлармен ќамтамасыз етiлуiне баќылауды жїзеге асырады;
      15) азаматтардыѕ тегiн білiм алу ќўќыєын iске асыруды ќамтамасыз етедi;
      16) халыќты жўмыспен ќамтуєа жјрдемдесу жјне кедейлікті азайту баєдарламаларын јзiрлеп, мјслихаттыѕ бекiтуiне ўсынады;
      17) халыќтыѕ јлеуметтiк жаєынан дјрменсiз топтарына  јлеуметтiк кґмек кґрсетудi їйлестiредi;
      17-1) ќылмыстыќ жазасын ґтеген адамдарды јлеуметтік бейімдеу мен оѕалтуды ўйымдастыруды жјне жїзеге асыруды їйлестіреді;
      18) тарихи-мјдени мўраны ќорєау жјне пайдалану жґніндегі жўмысты ўйымдастырады, халыќтыѕ тарихи, ўлттыќ жјне мјдени салт-дјстїрлерін ґркендетуге, дене шыныќтыру мен спортты дамытуєа жјрдемдеседі;
      18-1) жергілікті маѕызы бар тарих жјне мјдениет ескерткіштерін пайдаланудыѕ жай-кїйін жјне оларды кїтіп-ўстау тјртібін, сондай-аќ археологиялыќ жјне єылыми-реставрациялау жўмыстарыныѕ орындалуын мемлекеттік баќылауды жїзеге асырады;
      19) ґздерініѕ ќўзыретіне кіретін мјселелер бойынша, оныѕ ішінде жергілікті ґзін-ґзі басќаруды ќалыптастыру жјне дамыту їшін ќўќыќтыќ, ўйымдастырушылыќ жаєдайлар жасау бойынша аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалар) јкімдіктерініѕ, ќаладаєы аудандар јкімдерініѕ жўмысын їйлестіреді;
      19-1) аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) бюджеттен ќаржыландырылатын атќарушы органдардыѕ штат саныныѕ лимитiн  Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкiметi бекiткен жергiлiктi атќарушы органдардыѕ штат саныныѕ жалпы лимитi жјне нормативтері шегiнде белгiлейдi жјне оны аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) јкiмдiкке жеткiзедi;
      20) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына сјйкес тиiстi мјслихат ќарауына ќарыз алу жґнiнде шешiмдер ќабылдау туралы ўсыныстар енгiзедi;
      21) ведомствоаралыќ сипаттаєы мјселелер бойынша консультациялыќ-кеѕесшi органдар ќўрады;
      21-1) Ќазаќстан Республикасыныѕ аќпараттандыру туралы заѕнамасына сјйкес ґз ќўзыретi шегiнде аќпараттыќ жїйелердi пайдалана отырып, электрондыќ ќызметтер кґрсетедi;
      21-2) "Мекенжай тiркелiмi" аќпараттыќ жїйесiн жїргiзудi жјне толыќтыруды ќамтамасыз етедi;
      21-3) елдi мекеннiѕ ќўрамдас бґлiктерiне атау беру жјне атауын ќайта ґзгерту тјртiбiн жїргiзу жґнiндегi ережелердi, жер учаскелерiне, єимараттарєа жјне ќўрылыстарєа реттiк нґмiрлерiн беру талаптарын јзiрлейдi жјне бекiтедi;
      21-4) аќпараттандыру саласындаєы ујкiлеттi органмен келiсiм бойынша "Мекенжай тiркелiмi" аќпараттыќ жїйесiне тiркеу тјртiбi жјне мекенжайдыѕ ќўрылымы туралы ереженi јзiрлейдi жјне бекiтедi;
      22) мемлекеттiк мекемелер мен кјсiпорындар ќўрады, облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ бюджеттен ќаржыландырылатын атќарушы органдардыѕ штат саныныѕ лимитiн, Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі бекітетін штат саныныѕ лимиті жјне нормативтері шегінде белгiлейдi. Жергiлiктi бюджеттерден ќаржыландырылатын iшкi iстер органдарыныѕ штат саны Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына сјйкес белгiленедi.
      22-1) алып тасталды
      22-2) "Салыќ жјне бюджетке тґленетін басќа да міндетті тґлемдер туралы (Салыќ кодексі)" Ќазаќстан Республикасыныѕ кодексіне сјйкес біржолєы талондар беру жґніндегі жўмысты Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес ўйымдастырады жјне облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ жергілікті атќарушы органы белгілеген тјртіппен оларды ґткізуден тїсетін сомалардыѕ толыќ жиналуын ќамтамасыз етеді;
      22-3) Ќазаќстан Республикасыныѕ лицензиялау туралы заѕдарында  белгіленген жаєдайлар мен тјртіпте лицензиялауды жїзеге асырады, мемлекеттік аттестаттауды ґткізеді;
      22-4) салыќ тґлеушініѕ тіркеу есебіне алу орны бойынша салыќ органыныѕ облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана бюджетке толыќ кґлемінде келіп тїсетін салыќтарды тґлеу жґніндегі салыќ міндеттемелерін орындау мерзімдерін ґзгерту туралы шешімдерін келіседі;
      22-5) алып тасталды
      22-6) алып тасталды
      22-7) Алынып тасталды - ЌР 2011.07.05 N 452-IV (2011.10.13 бастап ќолданысќа енгізіледі) Заѕымен.
      23) "Облыстыѕ (ќаланыѕ, ауданныѕ) ќўрметті азаматы" атаєын беру ережелерініѕ жобасын јзірлейді жјне оны мјслихаттыѕ бекітуіне ўсынады;
      24) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында белгіленген нысан бойынша жјне мерзімдерде, Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі бекіткен тізбеге сјйкес ўйымдардыѕ сатып алуындаєы ќазаќстандыќ ќамту бойынша аќпаратты жинауды, талдауды жїзеге асырады жјне оны сауда жјне индустриялыќ саясатты мемлекеттік реттеу саласындаєы ујкілетті органєа береді;
      25) облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана аумаєында ґндірілетін тауарлардыѕ, жўмыстар мен кґрсетілетін ќызметтердіѕ жјне оларды ґндірушілердіѕ тізбесін тїзеді;
      26) терроризм профилактикасына, сондай-аќ облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана аумаєындаєы терроризм зардаптарын барынша азайтуєа жјне (немесе) жоюєа ќатысады;
      27) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамалыќ актілерінде кґзделген шарттармен жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі айќындайтын тјртіппен тўрєын їйлерді коммуналдыќ тўрєын їй ќорынан азаматтардыѕ меншігіне беруді жїзеге асырады;
      28) жылу маусымына дайындыќ жјне оны ґткізу ќаєидаларын јзірлейді жјне мјслихатќа бекітуге ўсынады.
      2. Облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ јкiмдiгi жергілікті мемлекеттік басќару мїддесінде ґзіне Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасымен жїктелетін ґзге де ґкiлеттiктердi жїзеге асырады.
      3. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ јкімдігі облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ мјслихаттыѕ алдында ґзiне жїктелген мiндеттердi iске асыру їшiн жауап бередi.
      Ескерту. 27-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2001.04.25 N 179, 2001.12.24 N 276, 2004.05.11 N 552 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2004.12.21 N 15 (2005.01.01 бастап ќолданысќа енгізіледі), 2004.12.20 N 13 (2005 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгiзiледi), 2005.04.15 N 45, 2006.01.10 N 116 (2006 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгiзiледi), 2006.07.05 N 166, 2006.07.05 N 165 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2006.07.07 N 171 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2006.07.07 N 174 (ресми жарияланєан кїнінен бастап кїнтізбелік он кїн ґткеннен кейін ќолданысќа енгізіледі), 2006.07.07 N 178, 2006.12.11 N 201 (2007 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгiзiледi), 2007.01.11 N 218, 2007.06.19 N 264, 2007.07.21 N 307, 2008.12.04 N 97-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2009.12.29 № 233-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-б. ќараѕыз), 2010.01.20 № 239-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-б. ќараѕыз), 2010.04.02 № 263-IV (2010 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгізіледі), 2010.04.08 № 266-IV, 2010.12.28 N 369-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.01.10 N 383-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.21 N 465-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.21 N 468-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.22 N 479-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.05 N 452-IV (2011.10.13 бастап ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

      28-бап. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана
               јкiмiн ќызметке таєайындау жјне ќызметiнен
               босату тјртiбi

      1. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ јкiмiн облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала жјне астана мјслихатыныѕ келісімімен Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi ќызметке таєайындайды.
      2. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ јкiмiн Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi ќызметiнен босатады.
      3. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана јкiмiнiѕ ґкiлеттiгi Ќазаќстан Республикасыныѕ жаѕадан сайланєан Президентi ќызметiне кiрiскен кезде тоќтатылады. Бўл ретте јкiм Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi тиiстi јкiмдi таєайындаєанєа дейiн ґз мiндетiн атќаруды жалєастыра бередi.
       Ескерту. 28-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен.

      29-бап. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана
               јкiмiнiѕ ќўзыретi

      1. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана јкiмi Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес:/
      1) мемлекеттiк органдармен, ўйымдармен жјне азаматтармен ґзара ќарым-ќатынастарда облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана мїддесiн білдiредi;
      2) орталыќ атќарушы органдар басшыларына орталыќ мемлекеттік органныѕ аумаќтыќ бґлімшесініѕ заѕдарды, Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi мен Yкiметiнiѕ актiлерiн, облыс јкiмi мен јкiмдігініѕ актiлерiн олардыѕ орындауєа ќатысты бґлiгiндегi ќызметi туралы ўсыныс енгiзуге ќўќылы. Орталыќ мемлекеттік органныѕ аумаќтыќ бґлімшесі заѕдарды, Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi мен Yкiметi актiлерiн орындауєа ќатысты бґлiгiнде жўмыстаєы кемшiлiктерiн жоймаєан ретте облыс јкiмi Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi мен Їкiметiне тиiстi ќорытынды енгiзуге ќўќылы;
      3) тиiстi адамдарды мемлекеттiк наградалармен марапаттау, оларєа ќўрметтi жјне ґзге де атаќтар беру туралы Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентiне ўсыныс енгiзедi;
      3-1) тиісті мјслихатќа "Облыстыѕ (ќаланыѕ) ќўрметті азаматы" атаєын беруге ўсыныс енгізеді;
      4) мына лауазымды адамдарды:
      жоєары тўрєан ујкiлеттi мемлекеттiк органдармен келiсiм бойынша, шектi санын Ќазаќстан Республикасыныѕ Yкiметi белгiлейтiн облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана јкiмiнiѕ орынбасарларын;
      облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана јкiмi аппаратыныѕ басшысын жјне оныѕ ќўрылымдыќ бґлiмшелерiнiѕ басшыларын;
      Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында белгiленген тјртiппен нысанды киiм киіп жїру ќўќыєы жјне јскери немесе ґзге де арнаулы атаќ берiлетiн басшыларды ќоспаєанда, облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ бюджеттен ќаржыландырылатын атќарушы органдар басшыларын ќызметке таєайындайды жјне ќызметiнен босатады. Жергiлiктi бюджеттерден ќаржыландырылатын iшкi iстер органдары ќўрылымдарыныѕ басшыларын таєайындау жјне ќызметiнен босату Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына сјйкес жїзеге асырылады;
      5) облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ бюджеттен ќаржыландырылатын атќарушы органдар басшыларына, сондай-аќ аудандар (облыстыќ маѕызы бар ќалалар, республикалыќ маѕызы бар ќаладаєы аудан, астанадаєы аудан) јкiмдерiне Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына сјйкес тјртiптiк жауапкершiлiк шараларын ќолдану мјселелерiн шешедi. Жергiлiктi бюджеттерден ќаржыландырылатын iшкi iстер органдары ќызметкерлерiне тјртiптiк жаза ќолдану тјртiбi Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына сјйкес жїзеге асырылады;
      6) аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаладаєы аудандыќ, астанадаєы аудандыќ) јкiмдіктер мен јкiмдер жўмысын їйлестiредi;
      7) аудандардыѕ (облыстыќ маѕызы бар ќалалардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаладаєы ауданныѕ, астанадаєы ауданныѕ) јкiмдерi арќылы жергiлiктi ґзiн-ґзi басќару органдарымен ґзара iс-ќимыл жасайды;
      8) Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі бекітетін жергілікті мемлекеттік басќарудыѕ їлгі ќўрылымдары негізінде ќалыптастырылєан јкiмшiлiк-аумаќтыќ бґлiнiстi басќару схемасын тиістi мјслихаттардыѕ бекiтуiне енгiзедi;
      9) ведомствоаралыќ сипаттаєы мјселелер бойынша консультациялыќ-кеѕесшi органдардыѕ дербес ќўрамын мјслихатќа бекiтуге ўсынады;
      10) Алынып тасталды.
      11) ґз ќўзыретi шегiнде јскери мiндеттiлiк жјне јскери ќызмет, азаматтыќ ќорєаныс, сондай-аќ жўмылдыру дайындыєы жјне жўмылдыру мјселелерi жґнiндегi Ќазаќстан Республикасы заѕнамасыныѕ орындалуын ўйымдастырады жјне ќамтамасыз етедi;
      12) кјсiпорындарды, кен орындарын жјне мемлекеттiк меншiктiѕ басќа да объектiлерiн жекешелендiру, жалєа беру, сату мјселелерi бойынша Ќазаќстан Республикасыныѕ ујкiлеттi мемлекеттiк органымен теѕ дјрежеде келiсiм-шарттарєа ќол ќоюєа, сондай-аќ олардыѕ орындалуын баќылауєа ќатысады;
      13) тґмен тўрєан јкімдердіѕ ќызметін баќылауды жїзеге асырады.
      2. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана јкiмi Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына сјйкес ґзге де ґкiлеттiктердi жїзеге асырады.
      3. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана јкiмi ґзiнiѕ жекелеген ґкiлеттiгiн жїзеге асыруды тґменгi тўрєан јкiмдерге беруге ќўќылы.
      4. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана јкiмi ґз ќўзыретiндегi мјселелер бойынша жјне облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќалалыќ, астаналыќ јкiмдік ќўзыретiне жатќызылєан мјселелер бойынша Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi мен Їкiметi алдында жауап бередi.
      Ескерту. 29-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2004.05.11 N 552 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2007.05.22 N 255, 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2011.01.06 N 379-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

      30-бап. Аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ)
               јкiмдіктер. Ќўрылуы жјне ќўрамы

      1. Аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) јкiмдік Ќазаќстан Республикасы атќарушы органдарыныѕ бiртўтас жїйесiне кiредi, атќарушы билiктіѕ жалпымемлекеттiк саясатын тиістi аумаќты дамыту мїдделерімен жјне ќажеттілігімен їйлестіре жїргізуді ќамтамасыз етеді.
      2. Аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) јкімдікті ауданныѕ (облыстыќ маѕызы бар ќаланыѕ) јкімi басќарады.
      3. Јкім аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) јкімдікті аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) јкімiніѕ орынбасарларынан, јкім аппаратыныѕ басшысынан, тиісті атќарушы органдардыѕ бірінші басшыларынан ќўрады.
      4. Аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) јкімдіктіѕ отырыстарын јзірлеу мен ґткізу, сондай-аќ олардыѕ шешім ќабылдау тјртібі јкімдіктіѕ регламентінде белгіленеді. Їлгі регламентті Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі бекітеді.
      5. Јкімдіктіѕ дербес ќўрамы аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) мјслихат сессиясыныѕ шешімімен келісіледі.
      6. Аудан јкімдігініѕ жўмысына орталыќ мемлекеттік органдардыѕ аумаќтыќ бґлімшелерініѕ басшылары кеѕесші дауыс ќўќыєымен ќатыса алады.
      7. Аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) јкімдік - алќалы орган, ол заѕды тўлєа болып табылмайды.
      Ескерту. 30-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2006.01.10 N 116 (2006 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгiзiледi) Заѕымен.

      31-бап. Аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ)
               јкімдіктіѕ ќўзыреті

      1. Аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) јкімдік Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес:
      1) алынып тасталды - ЌР 2008.12.04 N 97-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен;
      1-1) аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) бюджетініѕ атќарылуын ќамтамасыз етеді;
      1-2) аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) бюджетiнiѕ атќарылуы туралы жылдыќ есептi тиiстi мјслихатќа жјне облыстыѕ тексеру комиссиясына табыс етедi;
      1-3) ауданныѕ (облыстыќ маѕызы бар ќаланыѕ) тиiстi ќаржы жылына арналєан бюджетi туралы аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) мјслихатыныѕ шешiмiн iске асыру туралы ќаулы ќабылдайды;
      1-4) ауданныѕ (облыстыќ маѕызы бар ќаланыѕ) бюджетінен ќаржыландырылатын атќарушы органныѕ стратегиялыќ жоспарын бекітеді;
      1-5) алынып тасталды - ЌР 2008.12.04 N 97-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен;
      1-6) ауданныѕ (облыстыќ маѕызы бар ќаланыѕ) бюджет комиссиясын ќўрады, ол туралы ереженi бекiтедi, оныѕ ќўрамын айќындайды;
      1-7) Ќазаќстан Республикасыныѕ бюджет заѕнамасында кґзделген жаєдайларда ауданныѕ (облыстыќ маѕызы бар ќаланыѕ) тиiстi ќаржы жылыныѕ бiрiншi тоќсанына арналєан облыстыќ ќаржы жоспарын бекiтедi;
      1-8) јлеуметтік-экономикалыќ даму болжамын јзірлеп, маќўлдайды жјне ауданды (облыстыќ маѕызы бар ќаланы) дамыту баєдарламасын мјслихаттыѕ бекiтуiне ўсынады, оныѕ орындалуын ќамтамасыз етедi;
      2) заѕ актілеріне сјйкес аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) коммуналдыќ меншікті басќарады, оны ќорєау жґніндегі шараларды жїзеге асырады;
      3) азаматтар мен ўйымдардыѕ Ќазаќстан Республикасы Конституциясыныѕ, заѕдарыныѕ, Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті мен Їкімет актілерініѕ, орталыќ жјне жергілікті мемлекеттік органдардыѕ нормативтік ќўќыќтыќ актілерініѕ нормаларын орындауына жјрдемдеседі;
      4) ауданныѕ (облыстыќ маѕызы бар ќаланыѕ) аумаєында кјсiпкерлiк ќызмет пен инвестициялыќ ахуалды дамыту їшiн жаєдай жасайды;
      5) аграрлыќ сектордыѕ ўтымды жјне тиiмдi жўмыс iстеуiн ќамтамасыз етедi;
      6) осы ауданныѕ (облыстыќ маѕызы бар ќаланыѕ) аумаєындаєы кенттер мен ауылдар ќўрылысын салудыѕ бас жоспарларын јзірлейді жјне оларды аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) мјслихаттыѕ бекітуіне ўсынады, аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) коммуналдыќ меншік объектілері мен јлеуметтік-мјдени маќсаттаєы объектілер салу, реконструкциялау жјне жґндеу бойынша тапсырысшы болады, кентішілік (ќалаішілік) жјне ауданішілік коммуналдыќ желілер мен ќўрылыстарды салуєа рўќсат береді;
      7) ауданныѕ (облыстыќ маѕызы бар ќаланыѕ) су ќўбырларын, тазарту ќўрылыстарын, жылу мен электр желiлерiн жјне басќа да кґлiктiк жјне инженерлiк инфраќўрылымдар объектiлерiнiѕ ќўрылысын салуды жјне пайдалануды ўйымдастырады;
      8) јскери тiркелу мен јскери ќызметке шаќыру жґнiндегi, сондай-аќ азаматтыќ ќорєаныс мјселелерi жґнiндегi iс-шаралардыѕ ўйымдастырылуын ќамтамасыз етедi;
      9) Ќазаќстан Республикасыныѕ кґлік саласындаєы заѕнамасына сјйкес жолаушылар тасымалын ўйымдастырады;
      10) Ќазаќстан Республикасыныѕ жер заѕнамасына сјйкес жер ќатынастарын реттеуді жїзеге асырады;
      11) аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) маѕызы бар жолдарды салуды, пайдалануды жјне кїтiп ўстауды ўйымдастырады;
      12) коммуналдыќ тўрєын їй ќорыныѕ тўрєын їйін салуын жјне оны бґлуін ўйымдастырады;
      12-1) коммуналдыќ тўрєын їй ќорыныѕ саќталуын ўйымдастырады;
      12-2) тўрєын їй ќорына тїгендеу жїргізеді;
      12-3) мемлекет ќажеттіліктері їшін жер учаскелерін алып ќоюды, оныѕ ішінде сатып алу арќылы алып ќоюды жїзеге асырады;
      12-4) республиканыѕ сейсмикалыќ ќауіпті аймаќтарында орналасќан тўрєын їй-жайлардыѕ сейсмикалыќ беріктігін орныќтыруєа баєытталєан іс-шараларды ґткізеді;
      12-5) авариялыќ їй-жайларды бўзуды ўйымдастырады;
      12-6) алып тасталды - ЌР 2011.07.22 N 479-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕымен;
      12-7) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕ актілеріне сјйкес азаматтардыѕ жекелеген санаттарын тўрєын їймен ќамтамасыз етеді;
      12-8) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамалыќ актілерінде кґзделген шарттармен жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі айќындайтын тјртіппен тўрєын їйлерді коммуналдыќ тўрєын їй ќорынан азаматтардыѕ меншігіне беруді жїзеге асырады;
      13) халыќты жўмыспен ќамтуєа жјрдемдесу жјне кедейлікті азайту баєдарламаларын iске асырады;
      14) халыќты јлеуметтiк ќорєау, ана мен баланы ќорєау мјселелерiн шешедi, халыќтыѕ јлеуметтiк жаєынан дјрменсiз топтарына атаулы кґмек кґрсетедi, оларєа ќайырымдылыќ кґмек кґрсетудi їйлестiредi жјне ауылдыќ денсаулыќ саќтау ўйымдарын кадрлармен ќамтамасыз етуге жјрдемдеседi;
      14-1) ќылмыстыќ жазасын ґтеген адамдарды јлеуметтік бейімдеу мен оѕалтуды ўйымдастыруды жјне жїзеге асыруды ќамтамасыз етеді;
      15) аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) аумаєындаєы экологиялыќ, тарихи, мјдени немесе єылыми ќўндылыєы бар табиєат объектiлерiн жјне ґзге де объектiлердi табиєаттыѕ, тарих пен мјдениеттiѕ ќорєалатын ескерткiштерi деп жариялау туралы ўсыныс енгiзедi;
      16) ќоєамдыќ орындарды абаттандыру жјне сыртќы безендiру мјселелерiн шешедi;
      17) ведомствоаралыќ сипаттаєы мјселелер бойынша консультациялыќ-кеѕесшi органдарды ќўрады;
      17-1) Ќазаќстан Республикасыныѕ аќпараттандыру туралы заѕнамасына сјйкес ґз ќўзыретi шегiнде аќпараттыќ жїйелердi пайдалана отырып, электрондыќ ќызметтер кґрсетедi;
      18) тиiстi аумаќта ветеринариялыќ iс-шаралар жїргiзудi, мал шаруашылыєында пайдаланылатын арнаулы кґмбелер (кґмiндiлер) салуды жјне ўстауды ўйымдастырады, сондай-аќ ауру малдарды санитарлыќ союды ўйымдастыруды жїзеге асырады;
      19) азаматтардыѕ тегін бастауыш, негізгі орта жјне жалпы орта білім алу ќўќыєыныѕ іске асырылуын жїзеге асырады;
      20) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында белгіленген тјртіппен мемлекеттік мекемелерді жјне мемлекеттік кјсіпорындарды ќўрады, облыстыќ атќарушы орган белгілеген штат саныныѕ лимиті жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі белгілеген нормативтер шегінде аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) бюджеттен ќаржыландырылатын атќарушы органдардыѕ штат саныныѕ лимитін белгілейді;
      21) салыќ тґлеушіні тіркеу есебіне алу орны бойынша салыќ органыныѕ аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) бюджетке толыќ кґлемінде келіп тїсетін салыќтарды тґлеу жґніндегі салыќ міндеттемелерін орындау мерзімдерін ґзгерту туралы шешімдерін келіседі;
      22) Ќазаќстан Республикасыныѕ лицензиялау туралы заѕдарында белгіленген жаєдайлар мен тјртіпте лицензиялауды жїзеге асырады;
      23) терроризм профилактикасына, сондай-аќ аудан, облыстыќ маѕызы бар ќала аумаєындаєы терроризм зардаптарын барынша азайтуєа жјне (немесе) жоюєа ќатысады.
      2. Ауданныѕ, облыстыќ маѕызы бар ќаланыѕ јкiмдiгі жергілікті мемлекеттік басќару мїддесінде ґзіне Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасымен жїктелетін ґзге де ґкiлеттiктердi жїзеге асырады.
      3. Аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) јкiмдік ґзiне жїктелген мiндеттердi iске асыруда аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) мјслихат алдында жауап бередi.
      4. Осы бапта аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ), республикалыќ маѕызы бар ќаладаєы (астанадаєы) јкімдіктерге жїктелген ґкілеттіктерді ќалалыќ јкімдіктер жїзеге асырады. 
      Ескерту. 31-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2004.05.11 N 552 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2004.12.21 N 15 (ќолданысќа 2005.01.01 енгізіледі), 2004.12.20 N 13 (2005 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгiзiледi), 2005.04.15 N 45, 2006.01.10 N 116 (2006 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгiзiледi), 2006.07.05 N 165 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2006.07.07 N 171 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2007.01.11 N 218, 2007.07.27 N 320 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2008.12.04 N 97-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2010.04.02 № 263-IV (2010 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгізіледі), 2010.04.08 № 266-IV, 2010.12.28 N 369-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.01.10 N 383-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.21 N 465-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.22 N 479-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.05 N 452-IV (2011.10.13 бастап ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

      32-бап. Аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) јкiмiн
               ќызметке таєайындау ќызметiнен босату жјне
               ґкiлеттiгiн тоќтату тјртiбi

      1. Аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) јкiмi Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi белгiлейтiн тјртiпте ќызметке таєайындалады немесе сайланады.
      2. Аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) јкiмi Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi белгiлеген тјртiпте ќызметiнен босатылады жјне ґз ґкiлеттiгiн тоќтатады.

      33-бап. Аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала)
               јкiмiнiѕ ќўзыретi

      1. Аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) јкiмi Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес:
      1) мемлекеттiк органдармен, ўйымдармен жјне азаматтармен ґзара ќарым-ќатынастарда тиiстi јкiмшiлiк-аумаќтыќ бґлiнiстiѕ мїдделерiн бiлдiредi;
      2) облыс јкiмiне орталыќ мемлекеттік органныѕ аумаќтыќ бґлімшесініѕ Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын, заѕдарын, Президентi мен Yкiметi актiлерiн олардыѕ орындауєа ќатысты бґлiгiндегi ќызметi туралы ўсыныс енгiзуге ќўќылы;
      3) тиiстi адамдарды мемлекеттiк наградалармен марапаттау, оларєа ќўрметтi жјне ґзге де атаќтар беру туралы облыс јкiмiне ўсыныс енгiзедi;
      3-1) аудандыќ мјслихатќа "Ауданныѕ ќўрметті азаматы" атаєын беруге ўсыныс енгізеді;
      4) мынадай лауазымды адамдарды:
      жоєары тўрєан ујкiлеттi мемлекеттiк органдармен келiсiм бойынша, шектi санын Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкiметi белгілейтiн аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) јкiмiнiѕ орынбасарларын;
      јкім аппаратыныѕ басшысы мен ќызметкерлерін, сондай-аќ аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќала) бюджеттен ќаржыландырылатын атќарушы органдардыѕ басшыларын ќызметке таєайындайды жјне ќызметінен босатады;
      5) азаматтардыѕ ќўќыќтары мен бостандыќтарын ќорєау жґнiнде шаралар ќабылдайды;
      6) жергiлiктi ґзiн-ґзi басќару органдарымен ґзара iс-ќимыл жасайды;
      7) Алынып тасталды.
      8) мектепке дейінгі ўйымдарєа, бастауыш, негізгі орта жјне жалпы орта білім берудіѕ жалпы білім беретін оќу баєдарламаларын іске асыратын мемлекеттік білім беру ўйымдарына (ќылмыстыќ-атќару жїйесініѕ тїзеу мекемелеріндегі білім беру ўйымдарын ќоспаєанда), јлеуметтік-мјдени сала мекемелеріне материалдыќ-техникалыќ ќамтамасыз етуде ќолдау кґрсетеді жјне жјрдемдеседі;
      9) Алынып тасталды.
       10) салыќ жјне бюджетке тґленетiн басќа да мiндеттi тґлемдердi жинауєа жјрдемдеседi;
      11) јкiмшілiк-аумаќтыќ бґлiнiстi басќарудыѕ Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі бекітетін жергілікті мемлекеттік басќарудыѕ їлгі ќўрылымдары негізінде ќалыптастырылєан схемасын тиiстi мјслихаттардыѕ бекiтуiне енгiзедi;
      12) ведомствоаралыќ сипаттаєы мјселелер жґнiндегi консультациялыќ-кеѕесшi органдардыѕ дербес ќўрамын мјслихаттыѕ бекiтуiне ўсынады;
      13) ґз ќўзыретi шегiнде јскери мiндеттiлiк жјне јскери ќызмет, азаматтыќ ќорєаныс, сондай-аќ жўмылдыру дайындыєы мен жўмылдыру туралы мјселелер бойынша Ќазаќстан Республикасы заѕнамасыныѕ орындалуын ўйымдастырады жјне ќамтамасыз етедi;
      14) ґздерініѕ ќўзыретіне кіретін мјселелер бойынша, оныѕ ішінде жергілікті ґзін-ґзі басќарудыѕ ќалыптасуы мен дамуы їшін ќўќыќтыќ, ўйымдастырушылыќ жаєдайлар жасау жґнінде тґмен тўрєан јкімдердіѕ жўмысын їйлестіреді;
      15) тґмен тўрєан јкімдердіѕ ќызметіне баќылауды жїзеге асырады.
      2. Аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) јкiмiнiѕ ќўзырына Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарымен ґзге де мјселелердi шешу жатќызылуы мїмкін.
      3. Аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) јкiмi ґзiнiѕ жекелеген ґкiлеттiктерiн жїзеге асыруды тґменгi тўрєан јкiмдерге беруге ќўќылы.
      4. Аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) јкiмi ґз ќўзыретiндегi мјселелер бойынша жјне аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ) јкiмдіктіѕ ќўзыретiне жатќызылєан мјселелер бойынша Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi, Їкiметi жјне облыс јкiмi алдында жауап бередi.
      Ескерту. 33-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2004.05.11 N 552 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2006.01.10 N 116 (2006 жылєы 1 ќаѕтардан бастап ќолданысќа енгiзiледi), 2007.05.22 N 255, 2007.07.27 N 320 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕдарымен.

      34-бап. Республикалыќ маѕызы бар ќаладаєы (астанадаєы)
               аудандыќ, аудандыќ маѕызы бар ќалалыќ, кенттiк,
               ауылдыќ (селолыќ), ауылдыќ (селолыќ) округтiк
               јкiмдіктер

      Республикалыќ маѕызы бар ќаладаєы (астанадаєы) аудандыќ, аудандыќ маѕызы бар ќалалыќ, кенттiк, ауылдыќ (селолыќ), ауылдыќ (селолыќ) округтiк јкiмдіктер ќўрылмайды.

      35-бап. Ќаладаєы аудан, аудандыќ маѕызы бар ќала,
               кент, ауыл (село), ауылдыќ (селолыќ) округ
               јкімініѕ ќўзыреті

      1. Ќаладаєы аудан, аудандыќ маѕызы бар ќала, кент, ауыл (село), ауылдыќ (селолыќ) округ јкiмi Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес:
      1) тиiстi јкiмшiлiк-аумаќтыќ бґлiнiс аумаєында тиiстi аудандыќ (ќалалыќ) јкiмдіктіѕ лауазымды адамы болып табылады жјне мемлекеттiк органдармен, ўйымдармен жјне азаматтармен ґзара ќарым-ќатынастарда оныѕ атынан сенiмхатсыз ґкiлдiк етедi;
      2) азаматтардыѕ ґтiнiштерiн, арыздарын, шаєымдарын ќарайды, азаматтардыѕ ќўќыќтары мен бостандыќтарын ќорєау жґнiнде шаралар ќолданады;
      3) салыќ жјне бюджетке тґленетiн басќа да мiндеттi тґлемдердi жинауєа жјрдемдеседi;
      4) јкім аппараты јкімшісі болып табылатын бюджеттік баєдарламаларды јзірлеп, тиісті мјслихаттыѕ бекітуі їшін жоєары тўрєан јкімдіктіѕ ќарауына енгізеді;
      4-1) стратегиялыќ жоспарды жјне (немесе) јкім аппараты јкімшісі болып табылатын бюджеттік баєдарламаны јзірлеу кезінде жергілікті ќоєамдастыќ жиналысыныѕ (жиыныныѕ) талќылауына Ќазаќстан Республикасыныѕ бюджет заѕнамасына сјйкес аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) бюджетініѕ ќўрамында кґзделген баєыттар бойынша жергілікті маѕызы бар мјселелерді ќаржыландыру жґніндегі ўсыныстарды шыєаруєа ќўќылы;
      5) азаматтар мен заѕды тўлєалардыѕ Ќазаќстан Республикасы Конституциясыныѕ, заѕдарыныѕ, Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi мен Yкiметi актiлерiнiѕ, орталыќ жјне жергiлiктi мемлекеттiк органдар нормативтiк ќўќыќтыќ актілерiнiѕ нормаларын орындауына жјрдемдеседi;
      6) ґз ќўзыретi шегiнде жер ќатынастарын реттеудi жїзеге асырады;
      7) аудандыќ маѕызы бар ќаланыѕ, кенттiѕ, ауылдыѕ (селоныѕ), ауылдыќ (селолыќ) округтiѕ коммуналдыќ тўрєын їй ќорыныѕ саќталуын, сондай-аќ аудандыќ маѕызы бар ќалаларда, кенттерде, ауылдарда (селоларда), ауылдыќ (селолыќ) округтерде автомобиль жолдарыныѕ салынуын, ќайта жаѕартылуын, жґнделуiн жјне кїтiп ўсталуын ќамтамасыз етедi;
      8) шаруа немесе фермер ќожалыќтарын ўйымдастыруєа, кјсiпкерлiк ќызметтi дамытуєа жјрдемдеседi;
      9) ґз ќўзыретi шегiнде јскери мiндеттiлiк жјне јскери ќызмет, азаматтыќ ќорєаныс, сондай-аќ жўмылдыру дайындыєы мен жўмылдыру туралы мјселелер бойынша Ќазаќстан Республикасы заѕнамасыныѕ орындалуын ўйымдастырады жјне ќамтамасыз етедi;
      10) јдiлет органдары жоќ жерлерде Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында белгiленген тјртiппен нотариаттыќ iс-ќимылдар жасауды, азаматтыќ хал актiлерiн тiркеудi ўйымдастырады;
      11) тарихи жјне мјдени мўраны саќтау жґнiндегi жўмысты ўйымдастырады;
      12) табысы аз адамдарды аныќтайды, жоєары тўрєан органдарєа еѕбекпен ќамтуды ќамтамасыз ету, атаулы јлеуметтік кґмек кґрсету жґнінде ўсыныс енгізеді, жалєызілікті ќарттарєа жјне еѕбекке жарамсыз азаматтарєа їйінде ќызмет кґрсетуді ўйымдастырады;
      13) жергiлiктi јлеуметтiк инфраќўрылымныѕ дамуына жјрдемдеседi;
      14) ќоєамдыќ кґлiк ќозєалысын ўйымдастырады;
      14-1) шўєыл медициналыќ кґмек кґрсету ќажет болєан жаєдайда ауруларды дјрігерлік кґмек кґрсететін таяу жердегі денсаулыќ саќтау ўйымына дейін жеткізіп салуды ўйымдастырады;
      15) жергiлiктi ґзiн-ґзi басќару органдарымен ґзара iс-ќимыл жасайды;
      16) шаруашылыќтар бойынша есепке алуды жїзеге асырады;
      17) жергілікті бюджетті бекіту (наќтылау) кезінде ќала, аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) мјслихаты сессияларыныѕ жўмысына ќатысады;
      18) республикалыќ маѕызы бар ќалада, астанада, облыстыќ маѕызы бар ќалаларда орналасќан мјдениет мекемелерін ќоспаєанда, мектепке дейін тјрбие беретін жјне оќытатын ўйымдардыѕ, мјдениет мекемелерініѕ ќызметін ќамтамасыз етеді;
      19) ґз ќўзыретi шегiнде елдi мекендердi сумен жабдыќтауды ўйымдастырады жјне су пайдалану мјселелерiн реттейдi;
      20) елді мекендерді абаттандыру, жарыќтандыру, кґгалдандыру жјне санитарлыќ тазарту жґніндегі жўмыстарды ўйымдастырады;
      21) туысы жоќ адамдарды жерлеуді жјне зираттар мен ґзге де жерлеу орындарын тиісті ќалпында кїтіп-ўстау жґніндегі ќоєамдыќ жўмыстарды ўйымдастырады;
      22) кјсіпќой емес медиаторлардыѕ тізілімін жїргізеді.
      1-1. Кент, ауыл (село), ауылдыќ (селолыќ) округ јкімініѕ ќўзыреттеріне аудан орталыєымен кґлік ќатынасын ўйымдастыру жґнінде аудандыќ атќарушы органєа ўсыныстар енгізу, сондай-аќ ауылдыќ (селолыќ) жерде оќушыларды мектепке дейін жјне кейін ќарай тегін жеткізіп салуды ўйымдастыру да жатады.
      1-2. Облыстыќ маѕызы бар ќалада аудандар болмаєан жаєдайда, осы баптыѕ 1-тармаєында кґзделген функцияларды облыстыќ маѕызы бар ќаланыѕ јкімдігі жїзеге асырады.
      2. Ќаладаєы аудан, аудандыќ маѕызы бар ќала, кент, ауыл (село), ауылдыќ (селолыќ) округ јкімініѕ ќўзырына Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарымен ґзге де мјселелерді шешу жатќызылуы мїмкін.
      3. Ќаладаєы аудан, аудандыќ маѕызы бар ќала, кент, ауыл (село), ауылдыќ (селолыќ) округ јкiмi ґзiнiѕ ќўзыретiне жатќызылєан мјселелер бойынша ґзiне жїктелген мiндеттердiѕ iске асырылуы їшiн жоєары тўрєан јкiмнiѕ, аудандыќ (облыстыќ маѕызы бар ќалалыќ), республикалыќ маѕызы бар ќала, астана мјслихатыныѕ алдында жауап бередi.
      Ескерту. 35-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2004.05.11 N 552 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2004.12.21 N 15 (ќолданысќа 2005.01.01 енгізіледі), 2004.12.20 N 13 (2005.01.01 бастап ќолданысќа енгiзiледi), 2006.01.10. N 116 (2006.01.01 бастап ќолданысќа енгiзiледi), 2007.05.22 N 255, 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2010.03.19 № 258-IV, 2011.01.28 N 402-IV (2011.08.05 бастап ќолданысќа енгізіледі), 2011.03.24 N 420-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.22 N 479-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

      36-бап.  Ќаладаєы аудан, аудандыќ маѕызы бар ќала, кент,
                ауыл (село), ауылдыќ (селолыќ) округ јкiмiн
                ќызметке таєайындау,ќызметiнен босату жјне
                ґкiлеттiгiн тоќтату тјртiбi

      1. Ќаладаєы аудан, аудандыќ маѕызы бар ќала, кент, ауыл (село), ауылдыќ (селолыќ) округ јкiмдерi Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi белгілейтiн тјртiпте ќызметке таєайындалады немесе сайланады.
      2. Ќаладаєы аудан, аудандыќ маѕызы бар ќала, кент, ауыл (село), ауылдыќ (селолыќ) округ јкiмдерi Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi белгiлейтiн тјртiпте ќызметiнен босатылады жјне ґз ґкiлеттiгiн тоќтатады. 
      Ескерту. 36-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2004.05.11 N 552 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен. 

      37-бап. Јкiмдіктіѕ, јкiмнiѕ актілерi

      1. Јкiмдік Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясы, заѕдары, Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi мен Yкiметiнiѕ актiлерi, ґзге де нормативтiк ќўќыќтыќ актiлер негiзiнде жјне оларды орындау орайында ќаулылар шыєарады.
      2. Јкiмдік ќаулысына јкiм ќол ќояды.
      3. Јкiм нормативтiк-ќўќыќтыќ сипаттаєы шешiмдер жјне јкiмшiлiк-басќарушылыќ, жедел жјне дербес сипаттаєы мјселелер бойынша ґкiмдер шыєарады.
      4. Јкiмдіктіѕ жјне (немесе) јкiмніѕ ґз ќўзыретi шегiнде ќабылдаєан актiлерiнiѕ тиiстi јкiмшiлiк-аумаќтыќ бґлiнiстiѕ бїкiл аумаєында мiндеттi кїшi болады.
      5. Јкiмдік жјне (немесе) јкiм актiлерiнiѕ ќолданылуын тиiстi прокурордыѕ тоќтата тўруы мїмкiн.
      6. Јкiмдіктіѕ жјне (немесе) јкiмнiѕ азаматтардыѕ ќўќыќтарына, бостандыќтары мен мiндеттерiне ќатысты актiлерi (Ќазаќстан Республикасыныѕ мемлекеттiк ќўпиялары жјне заѕмен ќорєалатын ґзге де ќўпиялары бар актiлерден басќа) мiндеттi ресми жариялауєа жатады.
      7. Јкiмдіктіѕ жјне (немесе) јкiмнiѕ жалпыєа мiндеттi маѕызы бар, азаматтардыѕ ќўќыќтарына, бостандыќтары мен мiндеттерiне ќатысты актiлерi Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында белгiленген тјртiпте Ќазаќстан Республикасы Јдiлет министрлiгiнiѕ аумаќтыќ органдарыныѕ мемлекеттiк тiркеуiне жатады.
      8. Ќазаќстан Республикасыныѕ Президентi, Їкiметi, жоєары тўрєан јкiмдік жјне (немесе) јкiм, јкiмдіктіѕ жјне (немесе) јкiмнiѕ ґзi, сондай-аќ соттыѕ шешiмi јкiмдік жјне (немесе) јкiм актiлерi ќолданылуын жоюы не толыќ немесе iшiнара тоќтата тўруы мїмкiн.
       Ескерту. 37-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен.

      38-бап. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана,
               аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала), ќаладаєы
               аудан, аудандыќ маѕызы бар ќала, кент, ауыл
               (село), ауылдыќ (селолыќ) округ јкімініѕ аппараты

      1. Јкiмнiѕ ќызметiн аќпараттыќ-талдау тўрєысынан, ўйымдыќ-ќўќыќтыќ жјне материалдыќ-техникалыќ жаєынан ќамтамасыз етудi јкiм аппараты жїзеге асырады.
      2. Облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана, аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) јкімініѕ аппаратын тиісінше облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана, аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) јкімдігі ќўрады, таратады жјне ўйымдастырады.
      Ќаладаєы аудан, аудандыќ маѕызы бар ќала, кент, ауыл (село), ауылдыќ (селолыќ) округ јкімініѕ аппаратын республикалыќ маѕызы бар ќала, астана, аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) јкімдігі ќўрады, таратады жјне ќайта ўйымдастырады.
      3. Јкiмнiѕ ґкiлеттiгiн тоќтатуына, жаѕа јкiмнiѕ таєайындалуына байланысты јкiм аппаратыныѕ мемлекеттiк ќызметшiлерi ќызметiнiѕ мјселелерi Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында белгiленедi.
      4. Јкім аппараты туралы ережені, оныѕ ќўрылымын тиісті јкімдік бекітеді.
      5. Јкiм аппараты жергiлiктi бюджеттiѕ есебiнен ўсталатын мемлекеттiк мекеме болып табылады.
      Ескерту. 38-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2004.05.11 N 552 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2004.12.21 N 15 (ќолданысќа 2005.01.01 енгізіледі) Заѕдарымен.

      39-бап. Жергiлiктi бюджеттерден ќаржыландырылатын
               атќарушы органдар

      1. Жергілікті бюджеттерден ќаржыландырылатын атќарушы органдарды тиісті мјслихат бекіткен јкімшілік-аумаќтыќ бірлікті басќару схемасы шеѕберінде облыс, республикалыќ маѕызы бар ќала, астана, аудан (облыстыќ маѕызы бар ќала) јкімдігі ќўрады, таратады жјне ќайта ўйымдастырады.
      2. Жергiлiктi бюджеттерден ќаржыландырылатын атќарушы органдардыѕ ќўзыретi мен ќызметiн ўйымдастыруды Ќазаќстан Республикасы заѕдарыныѕ талаптарын саќтай отырып тиісті јкімдік белгiлейдi. 
      Ескерту. 39-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2004.05.11 N 552 (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен. 

3-1-тарау. Азаматтардыѕ жергілікті ґзін-ґзі басќаруєа ќатысуы

       Ескерту. 3-1-тараумен толыќтырылды - ЌР 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен.

      39-1-бап. Азаматтардыѕ жергілікті ґзін-ґзі басќаруєа
                 ќатысуыныѕ негіздері

      Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматын жергілікті ќоєамдастыќ мїшесі деп тануєа жергілікті ґзін-ґзі басќару жїзеге асырылатын јкімшілік-аумаќтыќ бґлініс шекарасыныѕ аумаєындаєы тўрєылыќты жері бойынша оны тіркеу фактісі негіз болып табылады.
      Ќазаќстан Республикасы азаматтарыныѕ жергілікті ќоєамдастыќ мїшелігіне кіруініѕ осы бапта кґзделген негіздерден басќа, ќандай да бір ґзге де шарттарыныѕ белгіленуіне жол берілмейді.
      Жергілікті ќоєамдастыќ аумаєында тўраќты тўратын жері бар шетелдіктер мен азаматтыєы жоќ адамдар осы Заѕда немесе халыќаралыќ шартта белгіленген шектерде жергілікті ґзін-ґзі басќаруды жїзеге асыруєа ќатысуєа ќўќыєы бар.

      39-2-бап. Жергілікті ќоєамдастыќ мїшелерініѕ ќўќыќтары
                 мен міндеттері

      1. Жергілікті ќоєамдастыќ мїшелерініѕ:
      1) шыєу тегіне, јлеуметтік, лауазымдыќ жјне мїліктік жаєдайына, жынысына, нјсіліне, ўлтына, тіліне, дінге ќатынасына, сеніміне, саяси партияларєа жјне ќоєамдыќ бірлестіктерге тиесілігіне ќарамастан тікелей, сондай-аќ жергілікті ґзін-ґзі басќарудыѕ сайланбалы органдары арќылы жергілікті ґзін-ґзі басќаруды жїзеге асыруєа;
      2) Ќазаќстан Республикасыныѕ сайлау туралы заѕнамасында кґзделген тјртіппен сайланбалы жергілікті ґзін-ґзі басќару органдарын сайлауєа жјне оларєа сайлануєа;
      3) жергілікті ґзін-ґзі басќару органдарына жеке жїгінуге, сондай-аќ жеке жјне ўжымдыќ ґтініштер жолдауєа;
      4) осы Заѕда жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ басќа да заѕнамалыќ актілерінде кґзделген ґзге де ќўќыќтарды жїзеге асыруєа ќўќыєы бар.
      Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамалыќ актілерінде кґзделген жаєдайларды ќоспаєанда, жергілікті ќоєамдастыќ мїшесініѕ жергілікті ґзін-ґзі басќаруєа ќатысу ќўќыќтарын шектеуге жол берілмейді жјне сот тјртібімен шаєым жасалуы мїмкін.
      2. Жергілікті ќоєамдастыќ мїшелері:
      1) Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын жјне заѕнамасын саќтауєа;
      2) Ќазаќстан халќыныѕ бірлігі мен елдегі ўлтаралыќ татулыќты ныєайтуєа ыќпал етуге;
      3) мемлекеттік тілге жјне басќа тілдерге, Ќазаќстан халќыныѕ салттары мен дјстїрлеріне ќўрметпен ќарауєа жјне олардыѕ дамуына ыќпал етуге міндетті.

      39-3-бап. Жергілікті ќоєамдастыќтыѕ жиналысы (жиыны)

      1. Тікелей ґз еркін білдіру жолымен жергілікті маѕызы бар мјселелерді шешу їшін жергілікті ќоєамдастыќтыѕ жиналыстары (жиындары) ґткізілуі мїмкін.
      2. Жиналыстар (жиындар) ґткізу жјне шешімдер ќабылдау тјртібін облыстыќ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ мјслихаттар айќындайды.
      3. Жергілікті ќоєамдастыќтыѕ жиналысында (жиынында) ќабылданєан шешімдер жергілікті ґзін-ґзі басќару органдарына жіберілуі мїмкін.

      39-4-бап. Жергілікті ґзін-ґзі басќару органдарыныѕ
                 міндеттері

      1. Жергілікті ґзін-ґзі басќару органдары ґз ќызметін жїзеге асыру кезінде:
      1) Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясын жјне заѕнамасын саќтауєа;
      2) жалпымемлекеттік ішкі жјне сыртќы саясатќа, оныѕ ішінде ќаржылыќ жјне инвестициялыќ саясатќа сай келмейтін шешімдердіѕ ќабылдануына жол бермеуге;
      3) бірыѕєай еѕбек нарыєын, капиталды ќалыптастыруєа, тауарлар мен ќызметтерді еркін алмасуєа, Ќазаќстан Республикасыныѕ бірыѕєай мјдени жјне аќпараттыќ кеѕістігініѕ ќалыптасуы мен дамуына кедергі келтіретін шешімдердіѕ ќабылдануына жол бермеуге;
      4) Ќазаќстан Республикасыныѕ ўлттыќ ќауіпсіздігін ќамтамасыз етуде Ќазаќстан Республикасыныѕ мїдделерін саќтауєа;
      5) ќызметтіѕ ќоєамдыќ маѕызы бар салаларында белгіленген жалпымемлекеттік стандарттарды саќтауєа;
      6) жергілікті ќоєамдастыќ мїшелерініѕ ќўќыќтары мен заѕды мїдделерініѕ саќталуын ќамтамасыз етуге;
      7) ґз ќызметін жїзеге асыру кезінде жариялылыќ пен ашыќтыќ, ќоєамдыќ пікірді ескеру принциптерін ўстануєа, жергілікті ќоєамдастыќ мїшелерініѕ жергілікті ґзін-ґзі басќару органдарыныѕ отырыстарына еркін ќатысу мїмкіндігін ќамтамасыз етуге;
      8) жергілікті ќоєамдастыќ мїшелерініѕ жергілікті маѕызы бар мјселелерді шешуге ќатысуын ќамтамасыз етуге міндетті.

      39-5-бап. Мемлекеттік органдардыѕ жергілікті ґзін-ґзі
                 басќару органдарымен ґзара ќарым-ќатынасы

      1. Мемлекеттік органдар жергілікті ґзін-ґзі басќаруды ќалыптастыру жјне дамыту їшін ќажетті ќўќыќтыќ, ўйымдастырушылыќ жјне ґзге де жаєдайлар жасайды, жергілікті ґзін-ґзі басќару органдарыныѕ ќызметін јдістемелік жјне аќпараттыќ ќамтамасыз етуді ќоса алєанда, Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамалыќ актілеріне жјне ґзге де нормативтік ќўќыќтыќ актілерге сјйкес халыќтыѕ жергілікті ґзін-ґзі басќару ќўќыєын жїзеге асыруына жјрдемдеседі.
      2. Мемлекет осы Заѕда белгіленген ґкілеттіктер шегінде жергілікті ґзін-ґзі басќару органдарыныѕ дербестігіне кепілдік береді.

      39-6-бап. Жергілікті ґзін-ґзі басќару органдарыныѕ
                 жауаптылыєы

      Жергілікті ґзін-ґзі басќару органдары Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына сјйкес жергілікті ќоєамдастыќ халќыныѕ алдында жауапты болады.

4-тарау. ЌОРЫТЫНДЫ ЖЈНЕ ҐТПЕЛI ЕРЕЖЕЛЕР

      40-бап. Жергiлiктi бюджет

      Ескерту. 40-бап алынып тасталды - ЌР 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен.

      41-бап. Осы Заѕныѕ ґзге заѕ актiлерiмен араќатынасы
               жјне оныѕ ережелерiн iске асыру тјртiбi

      1. Осы Заѕныѕ ережелерi Ќазаќстан Республикасында жергiлiктi мемлекеттiк басќаруды жјне ґзін-ґзі басќаруды ќамтамасыз етудiѕ жекелеген баєыттары мен тетiктерiн регламенттейтiн ґзге де нормативтiк ќўќыќтыќ актiлердi ќабылдау їшiн негiз болып табылады.
      2. Ќазаќстан Республикасыныѕ осы Заѕ кїшiне енген кезде ќолданылып жїрген заѕдары оєан ќайшы келмейтiн бґлiгiнде ќолданылады жјне осы Заѕ кїшiне енген кїннен бастап бiр жылдыѕ iшiнде оєан сјйкес келтiрiлуге тиiс.
       Ескерту. 41-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2009.02.09 N 126-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз) Заѕымен.

      Ќазаќстан Республикасыныѕ
      Президентi